Prosper Verheyden

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Naar navigatie springenNaar zoeken springen
English.gif A 19th-20th century non fiction writer and literary historian from Mechelen
Steden en Landschappen

Prosper Verheyden, geboren te Mechelen in 1873 en overleden te Wilrijk in 1948, was stadsambtenaar, schrijver-estheet, bibliofiel, boekhistoricus en eerste secretaris van de Mechelse beiaardschool. Tot zijn vriendenkring behoorden Alfred Ost, Rik Wouters, Prosper de Troyer en Alice Nahon.[1]

Biografie[bewerken]

Prosper Verheyden was de zoon van een beeldhouwer en had Natuurwetenschappen gestudeerd. Hij werkte enkele jaren in de drukkerij van zijn schoonvader en dankzij Emmanuel de Bom raakte hij geïnteresseerd in “het schone boek” en boekbanden. Hierdoor begon hij te publiceren (onderwerpen zijn voornamelijk boekgeschiedenis, boekbanden, literatuur en de beiaard).[2] Hierdoor ontstaat ook een correspondentie tussen enerzijds Prosper Verheyden en anderzijds Maria Elisabeth Kronenberg[3], autoriteit aangaande Nederlandse postincunabelen.[4]

Een studie over het gezangenboek van Margareta van Oostenrijk met zijn merkwaardige miniaturen was ook van zijn hand.[5]

Beiaardschool[bewerken]

In 1904 ijverde Prosper Verheyden om het pianoklavier van de beiaard in de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te vervangen door een traditioneel stokkenklavier (ook Denynklavier genoemd).[6]

Als secretaris van de Mechelse beiaardschool (1922 ‍–'45) hield Prosper Verheyden de documenten inzake de schoolwerking (jaarverslagen, studentenlijsten, financiële rapporten, examendocumenten, brieven en foto’s) bij, evenals de correspondentie van Jef Denyn met klokkengieters in binnen- en buitenland, geldschieters, beiaardiers, musici, medewerkers en vrienden. Deze notities brachten een omvangrijk en gedetailleerd beeld weer over de beiaardgeschiedenis, die nog steeds frequent geraadpleegd worden.[7] Ook een kopie of uittreksel, opgesteld door Prosper Verheyden, van Jef Denyns schrijfboek over een rondreis door Nederland berust in het archief van de Mechelse Beiaardschool.[8]

Prosper Verheyden werkte in de Mechelse beiaardschool samen met de drukker-uitgever Willy Godenne, die de post van ondervoorzitter bekleedde.

Prosper Verheyden was lid van de vereniging "De Eikel", een vereniging die zich inzette voor de verstandelijke en zedelijke ontwikkeling van de Vlaamse bevolking. Andere leden waren Willem Geets, Albert Geudens en Boudewijn Tuerlinckx.

Ook richtte hij, in 1917, samen met de Antwerpse dichter Jef van Hoof “De Crans” op (een muziekuitgeverij die groeide uit de Vooroorlogse Liedbeweging). Hier werkte hij samen met tekstdichter Edgard Denhaene en graficus Jos Leonard.[9]

Een beiaard voor de Beiaardschool[bewerken]

In 1953 werd er, naar aanleiding van de herdenkingsfeesten van 25 jaar Beiaardschool, een kleine beiaard besteld voor het inrichten van een beiaardmuseum, palend aan het huis ‘t Schipke. Deze beiaard van vier octaven, besteld bij Marcel Michiels Jr in Doornik, werd eveneens een hulde aan de twee pioniers van de Mechelse Beiaardschool. Eén van de klokken ervan werd vernoemd naar Jef Denyn en een andere naar Prosper Verheyden.[10]

Bibliografie[bewerken]

Boeken (?)[bewerken]

Met datumvermelding[bewerken]

  • Tot behoud van stadhuis en Halle te Mechelen. (1911)
  • Tentoonstelling van Oud-Vlaamsche Kunst – Deel V – Boekbanden – Catalogus. (1930)
  • (fr) Verheyden, Prosper; Sabbe, Maurits; Lebeer, Louis. Le Livre, L'Estampe, L'Edition en Brabant du XVe au XIXe Siècle – (Catalogue d'Exposition) Mémorial de L'Exposition d'Art Ancien à Bruxelles. (1935)
  • Een boekband van 'Den Regulieren in Onser Vrowen Polder' op Walcheren – en de mirakuleuze Lievevrouwe aldaar. (1946)

Zonder datumvermelding[bewerken]

  • Anatomische uitgave van Cornelius Bos en Antoine des Goys – Antwerpen 1542.
  • Banden met blinddruk bewaard in het Museum Plantin-Moretus.
  • De boekbinderij van Groenendael.
  • Een brief van Antwerpen aan Gent (14 Maart 1584) toegekend aan Marnix.
  • Fortuna-paneelstempels op Vlaamsche boekbanden.
  • Gebeeldhouwde kraagstenen in Mechelse huizen (14e-15e eeuw).
  • Het gezangboek van Margaretha van Oostenrijk.
  • Het Sint-Janspaneel van de boekbinderij der Bossche fraters.
  • Huis en Have van Gode-vaert de Bloc, scriptor en boekbinder te Brussel 1364-1384.
  • (fr) Il ne faut pas transformer les Halles de Malines.
  • Limburgsche Boekbanden.
  • Over Beiaardspel, samenvatting ener voordracht.
  • Triumpdicht over den nieuwen carlejon – Hasselt 1752.
  • Twee banden van Plantin voor Keizer en Prins.
  • Verheyden, Prosper; Leurs, Constantinus 'Stan' L. A. C.. Mechelen. Steden en Landschappen deel II. Antwerpen (z.j.)[11]

Artikels[bewerken]

Met datumvermelding[bewerken]

  • Boekverkoopers te Mechelen in de 16e eeuw, in Nieuw Leven – Kunstblad voor beeldende kunsten, letterkunde, muziek, toneel, oudheidkunde, wetenschappen jg. 1 (1905) nr. 24 ‍-25 (zonder paginering).
  • Boekbanden met blinddruk uit de 15e en de 16e eeuw in de Stadsbibliotheek en archieven te Mechelen, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 15 (1905), p. 247 ‍–264.
  • Mechelsche boekbinders in de 14e, 15e en 16e eeuw, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 15 (1905) p. 265 ‍–287.
  • Boekhandelaars te Mechelen in de 16e eeuw, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 15 (1905) p. 289 ‍–353.
  • Aantekeningen betreffende Mechelse drukkers en boekhandelaars in de 16e en de 17e eeuw, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 16 (1906) p. 281 ‍–321. Zie ook 1910.
  • Aantekeningen betreffende Mechelse drukkers en boekhandelaars in de 16e en de 17e eeuw, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines reeks 3 jg. 20 (1910) p. 191 ‍–236. Zie ook 1906.
  • Drukkersoctrooien in de 16e eeuw, in Tijdschrift voor Boek- en Bibliotheekwezen jg. 8 (1910) nr. 5 ‍-6.
  • De boekbinder Jan Tys te Mechelen (1516 ‍-1535), in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 22 (1912) p. 114 ‍–125.
  • De kunst der oude Mechelsche boekbinders. Nog een band van Jan Tys, in Mechlinia jg. 1 (1922) nr. 7 p. 97 ‍–100.
  • De Maagdendans, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 27 (1922) p. 89 ‍–116.
  • 'Frans Van den Bergh' – In memoriam, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 29 (1924) p. 173 ‍–176.
  • Frans Vervoort Minderbroeder (+1555) – Werken – Uitgevers, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 30 (1925) p. 51 ‍–115. Zie ook 1927.
  • Frans Vervoort Minderbroeder (+1555) – Werken – Uitgevers (vervolg), in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 32 (1927) p. 17 ‍–49. Zie ook 1925.
  • In memoriam William Wooding Starmer, in jaarverslag  1926 ‍-'27 & Mededeelingen van de Mechelsche Beiaardschool p. 14 ‍–17.
  • Cattistock, in jaarverslag 1926-1927 & Mededeelingen van de Mechelsche Beiaardschool, p. 20 ‍–24.
  • (fr) Tys (Jan), Thys ou Tijs, relieur, in Biographie Nationale. l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, Bruxelles (1930-'32). tome 25 kol. 875 ‍–879.
  • Boekbanden van het klooster op Sint-Agnietenberg te Zwolle, in Het Boek (1933) p. 23 ‍–38.[12]
  • Boekbanden uit 's-Hertogenbosch, in Het Boek deel 21. (1932) p. 209 ‍-239.
  • Boekbanden uit Maastricht, in Het Boek deel738239;22. (1933 ‍-'34) p. 137 ‍-180.
  • Het boekwezen, in Foncke, Robert (red.); Lebeer, Louis (ill.); Goossens, Korneel (ill.) et al.. Mechelen de Heerlijke. Plantin, Mechelen (1938; heruitgave 1947 p. 479 ‍–519).
  • Jan Mone’s bandpaneel voor Jan Carondelet, in Mechelsche bijdragen jg. 5 (1938) nr. 3, p. 65 ‍–82.
  • Martinus van Sint-Truyden. Rector in Bethanië (1601 ‍–1658), in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 44 (1939) p. 81 ‍–138.
  • In memoriam 'Dr. Georges van Doorslaer' 1864 ‍–1940, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 45 (1940) p. 57 ‍–71.
  • Martinus van Sint-Truyden als vertaler van mystieken, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 47 (1942) p. 17 ‍–34.
  • De zegelstempel (c. 1380) van de Zellaerstichting, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 47 (1942) p. 119 ‍–121.
  • Sint-Romboutsverering in de IXe eeuw, in Bulletin du Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines jg. 47 (1942) p. 121 ‍-122.
  • Noord-Hollandse boekbanden, in Het Boek (1952 ‍-'54) p. 197 ‍–239[12]

Literatuur[bewerken]

  • Prosper Verheyden gehuldigd ter gelegenheid van zijn zeventigsten verjaardag 23 October 1943. (Gedenkboek Prosper Verheyden 1943)

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]