Willem van Melckebeke

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A pharmacist from Mechelen and writer about his medical profession, about a few Flemish artists and about local historical subjects
Guldenstraat Mechelen

Willem Jan Joost van Melckebeke (of met als voornamen Guillielmus Judocus Joannes , Guillaume Jean Josse of afgekort G.J.J.),[N 1] geboren te Mechelen op 12 oktober of december[N 2] 1811 en er overleden op 30 januari 1886, was apotheker in zijn geboortestad en schrijver van non-fictie.

Farmacie

Willem Jan Joost van Melckebeke deed zijn studies voor apotheker[N 3] in Mechelen, waar hij in 1836 ook zijn examens aflegde.[1] In 1840 werd ondermeer Willem van Melckebeke naast Pieter Jozef d’Avoine medeoprichter van de Société des sciences médicales et naturelles van Mechelen, als eerste secretaris of bibliothecaris. Hij was gehuwd met Barbe Sidonie van Langendonck en kreeg acht kinderen.

De oudste zoon van Willem van Melckebeke, Edmond Josse Marie Guillaume (Willem) (ook Ed[o]uard genoemd), geboren te Mechelen op 7 februari 1843 en overleden te Antwerpen op 28 december 1915, studeerde farmacie aan de (louter Franstalige) Katholieke Universiteit van Leuven. Vanaf 1864 verkoos professor Louis Henry (1834–1915) hem als assistent voor de cursus algemene scheikunde. Edmond behaalde in 1870 een doctoraat in de natuurwetenschappen en gaf vervolgens cursussen in scheikunde aan het Collège des Joséphites te Leuven. Eind 1870 werd hij benoemd tot apotheker en hoofd van het Bureel der Weldadigheid[N 4] te Antwerpen, alwaar hij zich vestigde en zijn wetenschappelijke en technische carrière vervolgde.

De apotheek

Ook de tweede zoon van Willem van Melckebeke,[N 5] Prosper Gustave Henri Marie, geboren te Mechelen op 11 september 1844 en er overleden op 6 december 1907, behaalde zijn diploma van apotheker aan de Katholieke Universiteit van Leuven, in 1868, en hielp zijn vader in diens apotheek, gevestigd in de Mechelse Onze-Lieve-Vrouwestraat.

Na de dood van zijn vader bracht Prosper van Melckebeke de apotheek over naar de Mechelse Guldenstraat nummer 27. Mogelijk kwam daar nieuw apothekersmeubilair doch het kan net zo wel mede verhuisd geweest zijn. Na het overlijden van Prosper werd de apotheek nog uitgebaat door een zaakwaarnemer, doch ze sloot in 1937.

Museumapotheek

Dat apotheekmeubilair uit Mechelen werd in 1939 verkocht aan het provinciaal museum Sterckshof in Deurne en toegevoegd aan allerlei kleiner apothekersmaterieel afkomstig van de naar Antwerpen uitgeweken Dendermondenaar Oscar van Schoor (1873–1936) in diens tot museum omgevormde apotheek in de Vondelstraat. Er volgde een professionele restauratie van dat Mechels meubilair inclusief het standbeeld van Rembert Dodoens van Joseph Tuerlinckx dat hem tot model had gediend voor diens gekende witmarmeren beeldhouwwerk in de Kruidtuin te Mechelen.

Het proviciebestuur schonk in 2007 de museumapotheek met inboedel aan de Koninklijke Apothekersvereniging van Antwerpen (KAVA).[2]

Zijn publicaties

Guillielmus J. J. van Melckebeke schreef een aantal boeken over de artsenijmeng- of bereidkunde in het Frans; veel ervan werden vertaald in het Spaans.

Niet-medische werken

Onder invloed van Eugeen (of Eugène) Zetterman (1826–1855), een Antwerpse schrijver met pseudoniemen A.M. Albrechts, Joost Jozef Dirickséns en L. Ysendijck, schreef Willem Jan Joost van Melckebeke in de geest van de de Vlaamse Beweging in het Nederlands biogafieën van Vlaamse kunstenaars en Mechelse geschiedkundige werken:

  • Verhandeling over het S. Heilwichs Godshuis, genoemd de Puttery, binnen Mechelen. Antwerpen (1855)
  • Levensschets van den beeldhouwer Jan Frans van Geel, leeraer aen de Akademie van Antwerpen. Antwerpen (1858)
  • Geschiedkundige aenteekeningen rakende de Sint-Jansgilde bygenaemd de Peoene. Mechelen (1861)
  • Levensschets van August van den Eynde, kunstteekenaar. Mechelen (1864)
  • Oproer binnen Mechelen, in het jaar 1718. Mechelen (1864)
  • Geschiedkundige aanteekeningen rakende de Kruis- of Voetbooggilde te Mechelen. Mechelen (1869)
  • De Sint Lambrechts-of Schermersgilde te Mechelen. Mechelen (1873)
  • De Sint Christoffel-of Kolveniersgilde. Mechelen (1873)
  • De Sint Sebastiaan-of Handbooggilde te Mechelen. Mechelen (1879)

Externe links

Bronnen

  1. Evenwel "Le 23 sept 1837 a exhibé à la Commission medicale de la ville de Malines M Guillaume Jean Josse Van Melckebeke, natif de cette ville, son diplome de pharmacien de ville obtenu de la Commission medicale de la province de Brabant le 30 aout 1836." volgens Guislain, André Extrait du « Bulletin de Pharmacie », n° 1, 1973-1974. p. 38. Kring voor de geschiedenis van de pharmacie in Benelux (1975).
  2. Geschiedenis Apotheek van Schoor. KAVA, Antwerpen.

Voetnoten

  1. Het is vooralsnog onbekend of er een familiale band bestaat tussen de apotheker Willem Jan Joost van Melckebeke en de Mechelse notaris Carolus Josephus Philippus van Melckebeke.
  2. De bron Frederiks/van den Branden noemt oktober, de bron Deelstra december.
  3. Evolutie van beoefenaar der artsenijmengkunde over arstenijbereidkunde of -kunst tot hedendaagse apotheker, zie Bierman, A. I. Van artsenijmengkunde naar artsenijbereidkunde p. 93. Rodopi (1988).
  4. De Burelen der Weldadigheid waren voorlopers van de Commissies van Openbare Onderstand (C.O.O.) en de latere Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW).
  5. De bron Deelstra vermeldt "second frère" van Edmond; dit is de tweede zoon van Willem: de geijkte Franse term wijst steeds op de mannelijke nazaat meteen volgend op de oudste zoon.