Willem Frans van Kerckhoven

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen

Ga naar: navigatie, zoeken
   English.gif     Colonialist from Mechelen
De Van Kerckhovenstraat in Mechelen

Willem Frans (Guillame) van Kerckhoven werd geboren te Mechelen op 28 januari 1853 en zal op 39-jarige leeftijd overleden (10 augustus 1892) in Opper-Uele te Congo, vlakbij de Soedanese grens. De plaats van zijn overlijden kreeg daarna de naam "Van Kerckhovenstad" of "Van Kerckhovenville" [1] (Heden ten dage noemt deze plaats Surur). Als nauw medewerker van de Belgische koning Leopold II werd hij beschouwd als één van de eerste Congo-pioniers, bij de Congolezen gekend en gevreesd als "Boula Matendé" of de "Orkaan". [2]

Inhoud

Geschiedenis

Willem Frans van Kerckhoven had, als veertienjarige dienst genomen in het Pauselijk Leger en werd ingelijfd bij het Korps van de Zoeaven. Na zijn terugkeer in België nam hij dienst in het Belgische leger, waar hij, in 1883, voor het eerst naar Afrika vertrok. Hier kreeg hij een baantje als bevelhebber in Issanghila (Neder-Congo). [3]

Als opvolger van Camille Coquilhat [4] en districtscommissaris van Leopoldville (1886 – 1890) was Willem Frans van Kerckhoven voornamelijk berucht voor expedities (de “Grote Arabische Campagne”[5]) in het Noord-Oosten van Congo (Amadi, Surongo, Niangara) [6], die hij uitvoerde in naam van Leopold II, die zijn gebied wilde uitbreiden met het zuiden van Soedan, door het stroomgebied van de Nijl.

Met een leger van enkele westerlingen en een grote groep zwarte soldaten liet deze militaire expeditie een spoor van vernieling en massa’s doden na (zowel Kongolezen als Arabieren) en werd er constant gevochten tegen opstandige stammen, die onder een sterke Arabische invloed stonden. [7] Willem Frans van Kerckhoven hanteerde zulk een graad van terreur dat de lokale volkeren vluchtten en hele streken voor verschillende decennia ontvolkt geraakten. Op 3 oktober 1890 marcheerde Willem Frans van Kerckhoven Goma binnen.

Ook werden voornamelijk Arabische karavanen aangevallen voor het confisceren van ivoor met als excuus dat dit gebeurde in een strijd tegen de slavenhandel. Dit leidde onrechtstreeks tot de Arabische Oorlogen die zouden duren tot 1894. [8]

Willem Frans van Kerckhoven liet het leven tijdens een gevecht tegen de Araben. Het was zijn eigen dienaar die, per ongeluk, Van Kerckhovens eigen wapen op hem afvuurde.

In de kranten uit die tijd werd er bericht over de brutaliteit en wreedheden van oa Willem Frans van Kerckhoven. Willem Frans van Kerckhoven betaalde vijf koperen munten aan zijn zwarte soldaten voor elk menselijk hoofd dat ze hem konden bezorgen tijdens hun militaire operaties. Een andere Belgische officier, Léon Rom genaamd, was berucht om het feit dat hij zijn tuin versierde met Afrikaanse hoofden. [9] De fictieve figuur Kurtz in het boek “Heart of Darkness” door Joseph Conrad is gebaseerd op oa Léon Rom en Willem Frans van Kerckhoven. [10]

Willem Frans van Kerckhoven speelde als militair een (belangrijke) rol bij het tot stand komen van de Kongo-Vrijstaat. Deze vorm van kolonialisme was gebaseerd op het feit dat koning Leopold II het toenmalige Congo beschouwde als zijn privé-eigendom, waar hij kon doen en laten wat hij wou, in tegenstelling tot het latere concept dat gehanteerd werd in Belgisch-Congo.

Tijdens de perikelen rond de Lado-enclave in Zuid-Soedan (1894 - 1910) dobberde een radarboot, met Congolese vlag, rond op de Nijl. Deze boot had de naam "de Vankerckhoven".

Boeken

  • ”Willem Frans van Kerckhoven – Een groot Mechels koloniaal pionier 1853 - 1892” door R. De Roo en A. Poortman (Koloniale Kring Mechelen - 1953) - bevat een bibliografie, twee kaarten en een namenregister.
  • ”Le voyage de Van Kerckhoven aux Stanley Falls et au camp de Yambuya [11] (1888)” door Pierre Salmon (Brussel – Académie Royale des Sciences d’Outre-Mer – 1978)

Straat

In Mechelen werd een straat vernoemd naar Willem Frans van Kerckhoven. Ze loopt van de Leopoldstraat naar de Postzegellaan en was een onderdeel van de Oude Steenweg op Brussel (nu Tervuursesteenweg). In deze straat bevond zich het klooster (of gesticht) van de Zusterkens der Armen.

Externe links

Voetnoten

  1. ↑ Van Kerckhovenville
  2. ↑ The Colonial Disease
  3. ↑ Soldaten en missionarissen in Congo
  4. ↑ Congo tentoongesteld
  5. ↑ België en Congo – De ketens van een onverwerkt verleden tijd
  6. ↑ Expéditions de l'État indépendant du Congo vers le Nil
  7. ↑ 1892 – 1894 War in Eastern Congo
  8. ↑ Heart of Darkness
  9. ↑ The Sunday Times
  10. ↑ Reanne’s African Literature Blog
  11. ↑ Yambuya

Galerij

Zusterkens der Armen in de Van Kerckhovenstraat
Ontvangen van "http://mechelen.mapt.be/wiki/Willem_Frans_van_Kerckhoven"
Persoonlijke instellingen
contacteer ons
Deel dit artikel