Watermolen

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen

Watermill in Mechelen

De watermolen (of volmolen) in Mechelen is de enige overgebleven molen (1470) van een watermolencomplex, dat de waterstand van Mechelen regelde.

Deze molen is gelegen in de Kruidtuin, aan de kant van de Zandpoortvest.

Geschiedenis

Aan de ingang van de Kruidtuin lag sinds de 13de eeuw een brug die men "'t Gat" noemde. Hier staan nog steeds de overblijfselen van een volmolen en een 16de eeuws molenhuis. Het molenhuis is nu, na jaren leegstand en verloedering, in volle restauratie.

Op deze plaats was ooit een watermolen die o.a. het waterpeil op niveau hield in de stadsgrachten, die hier de Dijle kruisten. Bovendien dreef de houten constructie ook diverse molens aan, waaronder een graanmolen, een volmolen en een zaagmolen.

Volmolen

Een volmolen is een meestal door waterkracht aangedreven molen, die werd gebruikt om wol te vollen.

Vollen is een nabewerking van geweven wollen stof waardoor de kwaliteit sterk verbeterde. Deze wollen stof was een tussenproduct van de lakenindustrie. De bedoeling was om de weefselstructuur dichter en vaster te maken.

Om dit te bereiken moest de stof urenlang, voor sommige kwaliteiten zelfs dagenlang, gekneed worden. Hiertoe stonden, in de begintijd, voetvollers in een kuip en stampten met hun voeten op het natte laken. Hierbij werden toevoegingen zoals aarde, urine en zeep gebruikt om het vervilten te bevorderen. Later werden wolmolens aangedreven door paarden, wind of water die met houten stampers het laken bewerkte.

Bij de met water aangedreven volmolen kon het scheprad uitwendig, maar in de steden was dit meestal inwendig, van de molen zijn aangebracht. Het water stroomde dan onderlangs de molen door, door een duiker.

Raghenoplein

Op het einde van de 19de eeuw was er, vlakbij de volmolen, de "Société Anonyme des Usines Lainières de Malines & de Duffel Réunis" gevestigd. Deze "fabrique brevetée de couvertures de laine" lag aan het Raghenoplein 17.