Vliet

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif City canals and usually canalized rivulets at Mechelen
Vlietjes in Mechelen
Vlietenplan
Te Mechelen verdwenen of huidige betreedbare bruggen
s t r o o m o p w a a r t s


v
a
n

n
o
o
r
d

n
a
a
r

z
u
i
d
w
e
s
t

fietsbrug Rumst-Walem · Walembrug
Blokhuisjaagbrug · Blokhuisbrug · Vrouwvliet-
  brug Antwerpsesteenweg · Vrouwvlietbrug Lier-
sesteenweg · Ziekebeemdenbrug · Vrouwvliet-
fietsostradebrug · Nieuwe[n]dijkbrug · Pasbrug
Van Kesbeeckbrug · Katelijnepoortbrug · Koe-
  poortbrug · Nekkerspoelbrug(gen) · Douanevia-
  duct · Nekkerjaagbrug
Zie tekst over deze vliet, brugnamen zijn vergeten.
Sluisbrug · Mosbrug · Olifantsbrug · Ankerbrug ·
Oratorenbrug · Trektangbrug · Befferbrug · Zak-
brug · Meysbrug
Melaanbrug · Drabbrug · Brug der Minderbroe-
ders · Minderbroedersbrug · Posthoornbrug
fietsbrug Walem-Heffen · Winketbrug / viaduct ·
Kraanbrug · Van Beethovenbrug · Hoogbrug ·
Fonteinbrug · Arsenaal/Lazarusvoetbrug · Vol-
molenvoetbrug · Raghenobrug · Dijleviaduct
  Tangent · Bovensluisfietsbrug · Muizenhoekbrug
Vaartfietsbrug Zennegat · Battelbrug · Plaisance-
brug(gen) · Passerelle (voetbrug) · Postzegel-
laanviaduct · Vaartviaduct Tangent · Colomabrug
(Zennehoeve)fietsbrug Heffen-Zennegat · Heffen-
brug · Leestbrug · Hombeekbrug

Een vliet is een al dan niet natuurlijke en dan soms gekanaliseerde kleine waterloop. Tot het begin van de 20e eeuw was Mechelen ervan doorspekt.

Geschiedenis[bewerken]

De eerste stadskern van Mechelen is ontstaan op de hoge oever van de Dijle en gegroeid in de Frankische Tijd, gelegen op het kruispunt van belangrijke handelswegen (oude heirbanen) en een waterweg langs de rivier. De lage oever van de Dijle was een moerassig gebied met vele eilandjes, gescheiden door geulen die, na indijking en versterking, vlietjes genoemd werden. Hoewel vaak geplaagd door overstromingen, verplaatste het centrum van Mechelen zich, vanaf de 10e eeuw, toch geleidelijk naar de benedenstad. De historische stadskern telde tot goed honderd jaar geleden nog vele schilderachtige bruggetjes over de talrijke rechte en kronkelende vlietjes.


Die charme ging echter verloren. Door de industrialisering en de sterke toename van de bevolking in de 19e eeuw waren de vlietjes open riolen geworden en een bron van epidemieën. Uit protest tegen een gemeenteraadsbeslissing uit 1893 die vele vlietjes uit het straatbeeld ging doen verdwijnen, schilderde de Mechelse kunstenaar Alfred Ost een reeks afbeeldingen bij elkaar. In het begin van de 20e eeuw werden grote werken ondernomen. Vele vlietjes werden voorzien van rioolbuizen en daarna gedempt, anderen werden overwelfd. De binnenstad werd omzeild via een stuw en kanaal zodat tussen het vanaf 2 juni 1907 omgeleid stuk, sinds de 6e van die maand stroomop- en stroomafwaartse sluizen op de Dijle, overstromingen voorkomen. Aldus verzekerde burgemeester Frans Broers dat Mechelen gevrijwaard bleef van wateroverlast. Een flink jaartje later besliste de gemeenteraad tot dempen van het laatste vlietje.

Sindsdien is Mechelen niet langer één van de Venetiës van het Noorden. Van de als verkeersweg overbodig geworden Melaanvliet behield men slechts 't Groen Waterke, en van langsom herinnerden steeds minder overgebleven stukjes reling of arduinen brugboordsteen nog aan de Mechelse vlieten. Vooral van de grotere wordt de precieze loop buiten de straten veelal verraden door onbebouwde trajecten in bedrijfspanden en scholen, tuinen en opmerkelijke laagbouw zoals garages of ateliers, vermits de brede vlietwelfsels geen zware belasting zouden verdragen. Smallere grachten konden in stevige rioolbuizen verdwijnen of gewoon gedempt worden al bleef dit laatste veel zeldzamer dan nog geregeld beweerd.

Heden[bewerken]

Mechelen heeft in de binnenstad nog immer het Groen Waterke en kreeg opnieuw open water aan vlieten, namelijk daarvandaan langs het Jef Denynplein en de Melaan met een gereconstrueerde Minderbroedersbrug evenals aan de Lange Heergracht en diezelfde vliet aan de Zelestraat, en daarbuiten nog steeds de Vrouwvliet.

Eermalige vlieten[bewerken]

Gracht - Greppe - Heergracht - Hellevliet/Duivelsvliet - IJzerenleen - Klem - Koolvliet - Oude en Nieuwe Melaan - Verversvliet - Vleeshouwersvliet - Vuilgracht - Zandvliet

De bruggen over de belangrijkste staan in de tabel 'Te Mechelen verdwenen of huidige betreedbare bruggen'.

Galerij[bewerken]

Filmlinks[bewerken]

Marcel Kocken gidst Mechelse vlietenwandeling


Literatuur[bewerken]

  • Berlemont, Frans: 'Water in de straten van Mechelen' - historische tochten op de Dijle en de vlietjes. Uitg. J. Stevens, Mechelen 1980, delen I & II

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]