Rik Brouwers

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A painter and drawing artist at Mechelen
De vierde boer (olieverf op doek ca. 1930 ) – Rik Brouwers
Collectie van de Provincie Antwerpen

Rik Brouwers, geboren te Bonheiden in 1904 en overleden te Mechelen in 1978, was zowel commercieel als daarnaast artistiek schilder en tekenaar. Hij was de vader van de dichter en journalist Jaak Brouwers.

Opleiding en carrière

Aan de Mechelse academie kreeg Rik Brouwers les van Jan-Willem Rosier en Gustave Van de Woestyne. Deze laatste, tevens directeur, vergezelde in 1927 leerlingen, waaronder naast Brouwers de Mechelaars Sander Wijnants (die kunstschilder en tapijt- en glasraamontwerper zou worden) en Nand Van Itterbeeck (beeldhouwer) en uit Londerzeel Pieter Van Mol (kunstschilder), op een studiereis naar Florence.[1][2] Vanaf datzelfde jaar bleef Brouwers in Mechelen wonen.

Van de Woestyne had zijn pupillen bijgebracht, dankzij het betaald uitoefenen van een verwant beroep hun artistieke vrijheid blijvend veilig te stellen. Rik Brouwers bekwaamde zich aldus in verscheidene kunstambachten en industriële schildering. Zijn professioneel spuitlokaal was gevestigd aan de Meysbrug.[3] In de periode 1945-'54 gaf hij ook les aan de academie.[N 1] Zijn uitgebreide artistieke productie bracht hij nauwelijks onder de aandacht.

Stijl

Rik Brouwers ontleende uit het expressionisme evenals uit vooral de kubistische richting van de abstracte schilderkunst wat hij kon gebruiken maar wars van modeverschijnselen volgde hij een eigenzinnige realiteit. Zijn thema's hielden het bij eenvoudige relaties tot dingen in de alledaags directe vertrouwdheid van de omgeving. Meestal haalde hij onderwerpen uit de biologie en de natuurwereld. Zijn diverse ongewone benaderingen doorbraken realisme ‍[N 2] met een bedreigende vreemdheid.

Apart zijn ook de zogeheten 'vuurtekeningen' die Brouwers met de vlam direct op papier aanbracht.

Naar buiten gebracht

Pas toen Brouwers de pensioenleeftijd naderde, hield hij te Mechelen een beperkte tentoonstelling in de toenmalige Galerij Nova, welke deze vermeldde in haar overzichtscatalogus van het seizoen 1967-'68.[4][N 3] In 1970 was hij één van de tien Kempense schilders die anderhalve week samen exposeerden in het Cultureel Centrum van Beringen.[5]

In 1990 werden in het Mechelse Cultureel Centrum werken van Rik Brouwers samengebracht tot een overzichtstentoonstelling. Daartoe had zijn zoon Jaak het voorgaande jaar de situering en toelichting geschreven, in ‍'Rik Brouwers, 1904-1978: een oeuvrecatalogus'‍.[6]

In 2007 werd te Bonheiden in de foyer van het gemeenschapscentrum ‍'t Blikveld in samenwerking met de Dienst Musea Mechelen de tentoonstelling ‍'Weer Thuis – Een kunsthistorische wandeling langs Bonheidense kunstenaars'‍ ‍[N 4] gehouden met werk dat zich tot dan in Mechelen had bevonden van Jef Jacops(°1887), August Gillé(°1892), Nand Van Itterbeeck (°1900), Rik Brouwers(°1904), Fernand Verbeeck (°19??), Frans Magriet(°1928), Edwig Goyvaerts (°1945), Marijke Van Kenhove (°1950) en Wien Bogaert (°1959).[7]

Schilderijen en tekeningen van Rik Brouwers worden nog steeds aangeboden op nationale en internationale veilingen.[8]

Varia

  • Rik Brouwers was bevriend met de een generatie jongere Mechelse all-roundkunstenaar Jef Van Tuerenhout.
  • Een bronzen hoofd van Rik Brouwers werd in 1940 vervaardigd door de Mechelse beeldhouwer Evarist Opzommer. Het is in privébezit.[9] De bijdrage over deze driedimensionaal vormgevende kunstenaar voor de catalogus 1968-'69 van Galerij Nova, die dat seizoen werk van hem exposeerde, werd geschreven door Jaak Brouwers.[10]

Literatuur

Rik Brouwers zou naar verluidt opgenomen zijn in:

  • BAS II (Business Art Service) (bron?)
  • Piron, Paul L.. Deux siècles de signatures d'artistes de Belgique / Twee eeuwen signaturen van Belgische kunstenaars. Editions Art in Belgium, Ohain / Brussel (2002). Niet nagezien.

Externe links

  • Zie (ook) Bronnen, waarbij wellicht vooral de ongenummerde bovenaan, naast enige andere, een algemene interesse ter zake kan dienen.

Bronnen

  • Rik Brouwers. Ons Erfdeel jg. 11 nr. 4 p. 172-173. Stichting Ons Erfdeel, Rekkem België / Raamsdonk-Dorp Nederland (1968) (Online: DBNL). Nagezien 2018-10-12.
  1. (en) Pieter Van Mol – Champ de Colza - Fontvieille. Maes Fine Paintings. Nagezien 2018-10-12.
  2. Beeldnummer: SME001001881 – Akademiestudenten op studiereis bij de dom in Florence. Regionale Beeldbank (Mechelen, Bonheiden, Duffel, Sint-Katelijne-Waver, Zemst). Nagezien 2018-10-13. — Groepsfoto met de jonge Brouwers (de grootste)
  3. Smets, Jan (blog); Nys, Jos (relevant commentaar). Kanttekeningen van het verleden. Mechelen Blogt (2011-04-07). Nagezien 2018-10-12.
  4. item 29877. Catalogus van Antiquariaat Wim de Goeij. Antiquariaat Wim de Goeij. Nagezien 2018-10-14.
  5. Kunstecho's – Beringen. Vlaanderen jg. 19 p. 348. Christelijk Vlaams Kunstenaarsverbond, Roeselare (sep-okt 1970) (online:DBNL). Nagezien 2018-10-16 ('Broeder Max' duidt op de kloosternaam Maximinus van Victor Van Meerbeeck; 'St. Beerten' is geen sint maar wel Staf Beerten).
  6. Jespers, Henri-Floris. Afscheid van dichter Jaak Brouwers. Mededelingen van het Centrum voor Documentatie & Reëvaluatie. Centrum voor Documentatie & Reëvaluatie op Overblog.com (2010-03-18). Nagezien 2018-10-12.
  7. Weer thuis. De Standaard (2007-09-15). Nagezien 2018-10-12.
  8. (en) Rik Brouwers Auction Price Results. Invaluable. Nagezien 2018-10-13: 50-tal werken op diverse veilingen wereldwijd 2008-2014.
  9. Bronzen hoofd van kunstschilder Rik Brouwers (Mechelen) – Gemaakt door E Opzommer in 1940. Veilingsite 2dehands.be. Nagezien 2018-10-12. — "E Opzommer": Ook het bronzen hoofd van de Kempense dichter Jacob Lenaerts "is van de Mechelse beeldhouwer Evarist Opzommer". Schrijversgewijs.be. Nagezien 2018-10-12.
  10. item 40856. Catalogus van Antiquariaat Wim de Goeij. Antiquariaat Wim de Goeij. Nagezien 2018-10-14 (waarin '1968-1979' moest zijn '1968-1969').

Voetnoten

  1. De Mechelaar Frans Van den Brande, gewezen beeldhouwer (onder meer van de bronzen Opsinjoor uit 1988 bij het stadhuis) en acteur bij het amateurgezelschap De Morgenster, herinnerde zich zijn leraar Rik Brouwers als een "boeiende verteller". Bron: Smets, Jan. (Levens)kunstenaar Frans Van den Brande. Mechelen Blogt (2016-09-15). Nagezien 2018-10-15.
  2. Per 2018-10-12 bleek op de Nederlandstalige Wikipedia 'Realisme (kunststroming)' te strikt tot de 19e eeuw gelimiteerd; de Engelstalige besprak 'Realism (arts)' ruimer en bracht de eenvoud in verband met naturalisme. De links gaan naar de niet door Mechelen Mapt beoordeelde actuele versies.
  3. De Galerij Nova bevond zich onderin het torengebouw van Meubelen Nova, inmiddels verlaagd en omgevormd tot het Speelgoedmuseum. De catalogi van de kunstgalerij zijn vermeld in Mechelen in boeken.
  4. De vernoeming als "Bonheidense kunstenaars" vergt een korreltje zout, vermits verscheidenen in Mechelen geboren waren en/of slechts daar artistiek actief waren.