Pieter Valckx

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A sculpturer from Mechelen, known for religious themes of 18th century furniture and statues in Roman Catholic churches and institutions
De Sint-Janskerk in Mechelen

De beeldhouwer van houtsculpturen Pieter Valckx (ook gekend als Petrus of Pierre Valckx) werd geboren op 1 maart 1734 te Mechelen en overleed er op 3 mei 1785.[1] Hij was de zoon van een Mechelse schilder en kreeg zijn opleiding van de beeldhouwers Theodoor Verhaegen en Jan-Baptist Mooriaen. Ook volgde hij studies aan de Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en kreeg hij les in de studio van Alexander Schobbens.[2]

In 1761 keert Pieter Valckx terug naar Mechelen waar hij het tot meester-beeldhouwer schopt. Enkele van zijn leerlingen waren Jan-Frans van Geel [3] en Jan Baptist Turner.

Oevre[bewerken]

Veel van zijn werken zijn kerkmeubilair, waar men geregeld de stijl van Theodoor Verhaegen in terugvindt alsook de laatste invloeden van de school van Rubens.[4]

Mechelen[bewerken]

Sint-Romboutskathedraal

Een beeld van Sint-Marcus [5] en medaillons van Sint-Augustinus en Sint-Norbertus (1750), die afkomstig waren van Leliëndael.[6]

Sint-Katelijnekerk

De meesterlijke preekstoel (1774) getuigt van Verhaegens invloed.[7]

Sint-Janskerk

Evenzeer in de traditie van zijn meester zijn de in reliëf bewerkte panelen van de koorstallen (1776) in de kerk van Sint-Jan de Doper & Evangelist; ze worden net als de orgelbuffetkast (naar plannen van Verhaegen) en de armenmeesterbanken bij de westertoren tot zijn fijnste werken gerekend.[8][9][10][11][12]

In 1768-1769 verwerkte Pieter Valckx het drieluik de Aanbidding der Wijzen, in 1617 voor deze kerk geschilderd door Peter Paul Rubens, in het nieuwe hoofdaltaar — waarbij het triptiek wel aan eenheid inboette.[13] Het door Valckx uitgevoerde altaar in de sacramentskapel werd oorspronkelijk ontworpen door Willem Jacob Herreyns.

Cavalcade

Samen met deze laatste werden in alle stilte in 1771-72 ontwerpen gemaakt voor praalwagens en allicht praalbogen bestemd voor de zeer groots opgezette Sint-Romboutscavalcade van 1775. Zowel de jezuïeten als hun jansenistische aartsrivalen poogden de organisatie van die prestigieuze milleniumviering van de patroonheilige binnen te halen en het zal Herreyns en Valckx op eieren lopen geweest zijn vermits het Magistraat, het stadsbestuur, nog geen beslissing aandierf. De bouw van die triomfwagens ving toch aan in juni 1772 doch hun opdrachtgever werd, net als de jezuïetenorden elders, in 1773 opgeheven; het is Mechelen Mapt niet duidelijk in welke mate het werk van het tweetal effectief benut werd in het aldus finaal door de oratorianen uitgewerkte evenement, al reden in een (mogelijk pas veel latere) Mechelse Cavalcade wel ooit wagens uit waarvan Herreyns' tekeningen bewaard gebleven zijn.[14]

Buiten Mechelen[bewerken]

De preekstoel, voorstellend de Stal van Betlehem [15], van de Sint-Pieterskerk in Meerbeke, in het dekenaat van Ninove, is een werk van Pieter Valckx (1773) [16], net zoals de biechtstoelen in de Sint-Amandskerk in Geel [17]. Ook de barokke preekstoel in de Sint-Gertrudiskerk in Ternat komt uit het atelier van Pieter Valckx in Mechelen (1779).[6]

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Herremans, Valérie (1994). Pieter Valckx, Mechelse beeldhouwer (1734-1785) – Licenciaatsverhandeling
  • Herremans, Valérie. Beeldhouwwerk van Petrus Valckx (1734-1785) in Mechelse kerken. Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen 103 (1998) p. 183–252. Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen (1999)

Bronnen[bewerken]

  1. Answers
  2. DBNL
  3. Jan-Frans van Geel
  4. (fr) Mémoires couronnés et mémoires des savants étrangers publiés, Académie ... Belgique. Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique (1878). Nagezien 2013-05-09. "Pierre Valckx (...) laissé (...) dans différentes églises de Malines (...) des œuvres marquées aussi de la dernière influence de l'école de Rubens."
  5. Kerk Mechelen – Parochie Sint-Rombout
  6. 6,0 6,1 Vandeputte, Omer (red.). Gids voor Vlaanderen 2007 druk 1: toeristische en culturele gids voor alle steden en dorpen in Vlaanderen p. 832. Lannoo (2007) (webuittreksel: Google Books). Nagezien 2013-05-09.
  7. Bezoek Mechelen
  8. Van der Jeught, François. Nieuwe biografische ... Anthonis Guens ... koorgestoelte ... 1619. Mededelingenblad jaargang 41 nr. 3. Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen (2010). Nagezien 2013-05-09.
  9. Wikipedia
  10. Stedentips voor trips – Mechelen
  11. Wikipedia
  12. Stedentips voor trips – Mechelen
  13. Sint Jan Baptist en Evangelist kerk te Mechelen. Belgiumview, België op foto met uitleg. Belgiumview, commerciële website. Nagezien 2013-05-09.
  14. Bellon, Marc. De eerste bouwplannen van de wagens. Mechelen anno 1746 -1794. Auteur op blog.seniorennet.be (2007-06-18). Nagezien 2013-05-09.
  15. Dekenaat Ninove
  16. Sint-Pieterskerk Ninove
  17. Sint-Amandskerk Geel

Voetnoten[bewerken]