Welkom op Mechelen Mapt! Onze pagina's zijn beveiligd tegen spam of vandalisme.
Fout ontdekt? Mee bijdragen? E-mail ons of registreer u gratis en anoniem om te bewerken.

Pierre-Joseph Van Beneden

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
(Doorverwezen vanaf Pierre-Joseph van Beneden)
Ga naar: navigatie, zoeken
English.gif Paleontologist, zoölogist and anatomist from Mechelen, professor in Natural Sciences at Leuven University
P.J. VAN BENEDEN — 1809 1894
standbeeld door Jules Lagae

Pierre-Joseph Van Beneden[N 1] (Mechelen 19 december 1809 - Leuven 8 januari 1894) leerde het medisch beroep en werd aangesteld als 'curator van het Natuurhistorisch Museum aan de Universiteit van Leuven in 1831. Na 5 jaar werd hij er benoemd tot Professor Zoologie en Vergelijkende Anatomie. Deze stoel zou deze gedreven werker houden tot aan zijn dood.

In het begin van zijn carriere richt hij zijn aandacht op ongewervelden en vooral ongewervelde zeedieren, die hij bestudeerde tijdens zijn vakanties in Oostende. In 1843 krijgt hij het voor elkaar een zeelaboratorium en een aquarium uit de grond te stampen voor het verdere onderzoek van deze materie (het eerste in de wereld)(bron?).

Samenhangend met dit deel van zijn werk waren zijn klassieke studies in verband met parasitaire wormen, zowel de ontwikkeling, de transformatie als de levensgeschiedenis. In 1858 werd een verhandeling van hem over het onderwerp erg succesvol, waarmee Van Beneden de Grand prix des sciences physiques ontving van het Institut de France. De verhandeling werd ondergebracht in de International Scientific Series in 1875 onder de titel Les commensaux et les parasites dans le regne animal en werd vertaald in het Engels en het Duits.

Een andere richting waarin Van Beneden een oplossing vond was de 'Gewervelde Afdeling van het Dierenrijk'.(bron?) Tijdens de opgravingen, nodig bij de bouw van de forten rond Antwerpen, werden een heleboel beenderen gevonden die behoorden tot de fossielen van walvissen. De aandacht van Van Beneden was geprikkeld door deze vondsten wat leidde tot een gedetailleerde studie van deze groep dieren, waarvan in die dagen weinig karakteristieken gekend waren.

Over het onderwerp cetacea (de orde van in de zee levende zoogdieren, o.a. walvissen) publiceerde Van Beneden een heleboel verslagen en verschillende grote naslagwerken. Het meest belangrijke werk van zijn hand was Ostéographie des cétacés vivants et fossiles (in samenwerking gebracht met Paul Gervais (en) en gepubliceerd tussen 1868 en 1880). Zijn verslagen over uitgestorven specimen, gevonden rond Antwerpen, werd gepubliceerd in de Annales du Musée Royal d'Histoire naturelle de Bruxelles.(bron?) Tussen 1835 en 1897 publiceerde Van Beneden 350 zoölogische werken.[1]

Van Beneden was aanwezig op de 300e gedenkdag van de Edinburgh University en werd daar uitgeroepen tot Honorary LL.D (en). Alzo werd hij lid van de Royal Society en tevens lid van de Linnæan, Geological, and Zoological Societies of London. Hij was tevens president van de Koninklijke Belgische Academie en werd geridderd als Grootofficier in de Orde van Leopold.

Ook was Van Beneden een devoot man en een overtuigd aanhanger van de Katholieke Kerk, doch als schrijver van zijn eigen grafrede gaf hij aan dat hij de grootste tolerantie bezat voor het inzicht van anderen.

In aanwezigheid van de Leuvense en de Mechelse burgemeesters huldigde de Leuvense universiteit Van Beneden bij zijn 50e verjaardag met zijn door de Mechelse beeldhouwer Willems[N 2] vervaardigde bronzen buste.[2] De Stad Mechelen eerde hem bij leven met een gedenkpenning voor 40 jaar hoogleraarschap in natuurwetenschappen aan de Leuvense universiteit. Postuum kreeg hij een standbeeld op de tevens naar hem genoemde vest.

Trivia

  • De vleesextractfabrikant Liebig bracht ooit een prent P.J. Van Beneden uit, nr. 4 in haar serie Belgische geleerden en uitvinders van grote vermaardheid. Opmerkelijk vermeldt de rugzijde duidelijk Mechelen als geboortestad maar besluit met s'éteignit dans sa ville natale en 1894, wijl andere bronnen hem in Leuven lieten sterven.

Voetnoten

  1. Dikwijls worden Pierre-Josephs initialen P. J. of P.-J. aangetroffen; zijn talrijke werken werden gepubliceerd met de familienaam gespeld 'Van' zowel als 'van'. Wikipedia heeft, op 2013-07-20, hemzelf als van Beneden en zijn zoon Edouard als Van Beneden. Mechelen Mapt houdt het op Van Beneden, gezien het geen adellijke naam is.
  2. Mechelen Mapt vond nog geen bevestiging dat dit Jef Willems was.

Bronnen

  1. Van Beneden, Pierre-Joseph (1809-1894). Bestor). Nagezien 2013-07-21.
  2. (fr) Médailles historiques de Belgique, publiées sous les auspices de la Société Royale de Numismatique, tome I (Pdf (groot)) p. 180. J. Goemaere, Brussel. Nagezien 2013-07-21.