Philippus de Monte

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Composer from Mechelen
Sint-Romboutskathedraal

Philippus de Monte (ook wel 'De Monte' gespeld) is de bekende benaming van Filip (of Philippe) Van den Bergh, geboren te Mechelen in 1521 en overleden te Praag op 4 juli 1603. Deze componist behoorde tot de laatste generatie van Vlaamse polyfonisten aan Europese hoven. In de 16de eeuw, toen de Vlaamse polyfone muziek haar hoogtepunt bereikte, waren de Habsburgers de trouwste beschermers van die muziekvorm.

Biografie

Philippus de Monte was een koorknaap in de Mechelse Sint-Romboutskathedraal. Na zijn muzikale training vertrok hij in de richting van Napels waar hij resideerde bij de familie Pinelli en naam maakte als componist, zanger en actief leraar tussen 1542 en 1551. Rond die periode verbleef hij ook een jaar in Rome (1554) waar hij werkte voor kardinaal Pietro Francesco Orsini. Rond 1555 dook hij op als zanger in het koor van Filips II van Spanje in Engeland.

Philippus de Monte keerde echter, in 1558, terug naar Italië en werd een tiental jaar later, rond 1570, kapelmeester bij Keizer Maximiliaan II in Wenen. Na de dood van de keizer trad de Monte in dienst van diens opvolger, Rudolph II, die naar Praag verhuisde. Als leider van de hofkapel aldaar componeerde de Monte een veertigtal missen en ongeveer 250 motetten. In zijn motetten koppelde hij een rijpe en doordachte stijl aan een beheerste, maar trefzekere muzikale tekstuitdrukking. Diens klankschoonheid was ongeëvenaard en zijn motetten voerden de toehoorders binnen in een wereld van onaardsheid en mystiek.

Na een reis naar de Nederlanden in 1570 om zangers aan te werven werd Philippus de Monte, in 1572, aangesteld als schatmeester van de kathedraal van Kamerijk, wat zou leiden tot een kanonikaat [1] in 1577.[2]

Oeuvre

Philippus de Monte schreef heilige en seculier muziek en de meeste van zijn muziekwerken werden gepubliceerd in Venetië door Angelo Gardano, de Monte’s exclusieve uitgever. Zijn totale oeuvre bestond uit

  • 38 missen
  • 260 stukken, bevattend heilige motetten en madrigalen
  • 34 boeken met – in totaal – een 1.100 seculiere madrigalen

De evolutie in zijn stukken werd gekenmerkt door een overgang van een experimentele vorm in de beginperiode naar een meer eenvoudige vorm in een latere periode. Eén van zijn leerlingen was Gian Vincenzo Pinelli (en) van Padua.

De muziek van Philippus de Monte dook en duikt nog geregeld op in verzamelwerken

  • ”Renaissance-polyfonie uit de Nederlanden” – jaar
  • ”Philippus de Monte en de Habsburgers” – jaar [3]
  • ”Adolph Sax Revisited - Bornkamp & Janssen” - jaar
  • ”Italian Madrigals” - 1986
  • ”Renaissance of the Spirit” – 1998
  • ”Renaissance Masterpieces - Philippus de Monte” – 1998 [4]
  • ”Music for Sir Anthony”- 1999
  • ”Philippus de Monte - Laudate Dominum, motetten” - 2001
  • ”Alexander Utendal & Philippus de Monte” – 2003 [5]
  • ”Festival van Vlaanderen – Antwerpen / Laus Polyphoniae” – 2005
  • ”Opera Vocal - Philippus de Monte - Motets, madrigals & chansons” – 2007 [6]
  • ”Philippus de Monte - Motets” - 2009
  • ”de Monte Philippe - Philipp Schoendorff” – 2011

Op 30 en 31 augustus 2003 hield het Alamire Foundation van de Katholieke Universiteit Leuven – afdeling Musicologie te Antwerpen het internationale colloquium “Philippus de Monte (1521–1603)”.[7]

Boeken

  • ”Muziek in de Renaissance” – Gustave Reese - 1954
  • ”De muziek en tijd van Philippus de Monte - Festival van Vlaanderen, Mechelen & Brussel-Leuven” - Museum der Oude Mechelse Kunstambachten “De Zalm” – 9 tot 18 september 1976 [8]
  • ”Seculaire Madrigals van Filippo di Monte” – Brian Mann - 1983
  • ”Muziek in de Renaissance” – Howard M. Bruin – 1999
  • ”Philippe de Monte” in “Nieuwe Woordenboek van het Bosje van Muziek en Musici” – Robert Lindell - 2001
  • ”De poëzie van madrigals van Monte” – Melanie L. Stel - 2007
  • ”Philippus de Monte” – Peter Bergquist – 2007

Vokaal Ensemble Philippus de Monte

Tussen 1961 en 1969 leidde Vic Nees, zoon van (tot 1965) stadsbeiaardier Staf Nees, het 'Vokaal Ensemble Philippus de Monte' te Mechelen.[9]

Externe links

Filmlinks


Bronnen

Voetnoten