Philippe van Boxmeer
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
 Architect from Mechelen
|
Philippe van Boxmeer werd geboren te Mechelen in 1863 en overleed in 1955. Phillippe van Boxmeer was een architect. [1]
Inhoud |
Biografie
Werken
Philippe van Boxmeer was zowel bouwmeester als ontwerper van een aantal Mechelse gebouwen en werd, in 1893, aangesteld tot Mechels stadsarchitect.
In 1880 was Philippe van Boxmeer begonnen met de restauratie aan het Mechelse Hof van Savoye, het voormalige paleis van Margareta van Oostenrijk (nu rechtbank), in de Mechelse Keizerstraat. [2]
Tussen 1900 en 1901 wijzigde Philippe van Boxmeer het grondplan van de Kerk van Onze-Lieve-Vrouw-van-Leliëndaal in de Bruul. Hierdoor werden de twee kleine deurtjes, langs de kant van deze winkelstraat, vanaf dan beschouwd als de voorkant.
Het huis “De Beitel, de Passer en ‘t Penseel” op de Mechelse Grote Markt 19 werd, in 1902, door hem gerestaureerd, [3] net zoals het voormalige stadhuis “Beyaert” (nu het postkantoor op de Mechelse Grote Markt 1).
Ook het huis “Den Duytsch”, gelegen aan de Mechelse Korenmarkt, werd verfraaid door Philippe van Boxmeer. [4]
Philippe van Boxmeer was zowel bouwmeester als ontwerper van de neogotische Sint-Libertuskerk (1911-1913) op Nekkerspoel / Pasbrug. [5] Van Boxmeer was een architect die de moderne technieken van zijn tijd kende, dus gebruikte hij in de Sint-Libertuskerk een stalen dakstructuur, voor zowel de spanten als de gordingen. [6]
Mechelse Belfortstrijd
Ook hielp Philippe van Boxmeer, in samenwerking met de Gentse architect Pierre Langerock (1859-1923), [7] mee aan de restauratie en uitbreiding van het Mechelse stadhuis in 1889. [8] Dit hield het Paleis van de Grote Raad of de Keldermansvleugel – voltooid tussen 1900 en 1911 - in (Philippe Boxmeer bouwde deze vleugel naar de oorspronkelijke plannen van Rombout II Keldermans) en de Lakenhalle (Ideeën werden uitgewerkt voor een verdere uitbouw van het Belfort-idee). [9]
De bouw van de Keldermansvleugel hield wel in om het huis “In de Boer à la Mode” te verhuizen van het begin van de Befferstraat naar de Grote Markt. [10]
Het restauratieproject lokte hevige tegenstand uit in Mechelse en nationale kunstenaarskringen, waaronder Alfred Ost, maar ook door een pak van diens collega’s, waaronder de schrijvers Cyriel Buysse, Georges Eekhoud, Max Rooses en Stijn Streuvels, de kunstschilders Emile Claus en Willem Geets, de architect Victor Horta en, niet te vergeten, de Mechelse Kanunnik Willem Van Caster en de Mechelse schrijver Prosper Verheyden. [11]
In tekeningen en pamfletten en met manifestaties en andere acties (zoals een referendum door de “Vereniging tot behoud van natuur-en stedenschoon” van Antwerpen), riep Alfred Ost iedereen op zich uit te spreken tégen de Mechelse bouwplannen en voor het behoud van wat er was.
De Nederlands / Vlaamse kunstschilder Jakob Smits reageerde toen als volgt :
“…Aan mentaliteiten van ’t akabiet van uwen ‘Echevin des Beaux Arts’ die als modeltype kan dienen voor al de anderen, Mechelse en Brusselse tot Molse toe, - aan zulke mentaliteiten is niets te verbeteren. Het enige middel is: Doodschieten. En dan nog worden ze als ‘champignons’ dadelijk door een dito exemplaar vervangen...”
Dit was een monumentenstrijd-avant-la-lettre, [12] dat o.a. door de Licentiaat Kunstgeschiedenis Herman Stynen, [13] in 1985, werd behandeld in zijn artikel “De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen – Een terugblik over de periode van 1835 tot de Jaren Zestig” en dat de gewezen inspecteur van AROHM Francis Brenders, [14] in 1987, beschreef in zijn artikel “Het stadhuis van Mechelen – Groei, verval en restauratie”.
Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen
Philippe van Boxmeer was medeoprichter van het Cercle archéologique, littéraire et artistique de Malines.
Opgericht op 24 maart 1886 in herberg “Le Globe” hielden, naast de architecten Philippe van Boxmeer en Joseph Huyghebaert, ook de broers architect Alexandre, de decoratieschilder en academieleraar Willem Aerts, Louis Cabuy, de technisch tekenaar en academieleraar Hyacinthe Coninckx, Emile en François van der Auwera en Charles van Haesendonck de “Kunstminnende Kring - Van dit tot Beter” boven de doopvont.
Doch, na enkele maanden, werd de benaming van de Kring gewijzigd in “Oudheid-, Letter-en Kunstkring van Mechelen”, wat spoedig werd verfranst tot “Cercle Archéologique, littéraire et Artistique de Malines”.
Die Franse benaming zou lange tijd gangbaar blijven, gezien de tijdsgeest van toen en het burgerlijke karakter van het genootschap.
De gedachte achter deze kunstkring was om een vereniging op te richten die de Mechelaars meer belangstelling moest bijbrengen voor hun eigen en roemvolle geschiedenis. [15]
Familieverband ?
Of er een (familiaal) verband bestaat tussen Philippe van Boxmeer en de Mechelse aannemer Hendrik van Boxmeer, die de sokkel van het Christusbeeld - als herinnering aan de Boerenkrijg – in september 1898 metselde naast de ingang van de Mechelse Sint-Romboutskathedraal, is (tot op heden) niet geweten. [16]
Ook is niet (direct) bekend of de gebroeders Jan en Hendrik van Boxmeer, eigenaars van het Mechelse bedrijf ACOMAL (die terechtstonden voor de krijgsraad van Mechelen op 20 juli 1945 voor economische collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog), verwanten waren van Philippe van Boxmeer. [17]
Boeken
Philippe van Boxmeer schreef een aantal boeken en artikels :
- ”De la restauration des halles du Palais du Grand Conseil à Malines” – 1889
- ”Le prétendu plan original de la tour de Ste Waudru A Mons - ne serait-il pas plutôt un ancien plan de notre tour malinoise ?” – 1889
- ”Ce que révèlent les ruines du palais du Grand Conseil. Mémoire sur les maisons de la rue de Beffer destinées à servir d'emplacement au nouvel Hôtel des Postes” – 1904
- ”La restauration de I'Hôtel de ville de Malines” – 1905
- ”Steenockerzeel et Humelghem et leur seigneurs” – Diest - 1930
- ”Beeld eener middeleeuwsche Brabantsche stadsregeering” – Brussel - 1936
Boek over Phillippe van Boxmeer
- ”In memoriam Filip Van Boxmeer (1863-1955)” – R. Tambuyser – 1955
Externe links
- Lijst van restauraties door Philippe van Boxmeer
- De maquette van Van Boxmeer met laat-gotische torentjes en Bauwenstoren
- Viering 125 jaar Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen
- De geschiedenis van het stadhuis
Voetnoten
- ↑ Negentiende-eeuwse restauratiepraktijk en actuele monumentenzorg – Jan de Maeyer – pag 251
- ↑ VIOE – Rechtbank
- ↑ Heldhaftig Mechelen
- ↑ Mechelen Blog - Den Duytsch
- ↑ VIOE - Parochiekerk Sint-Libertus
- ↑ Mechelen Blogt
- ↑ Pierre Langerock
- ↑ VIOE – Uitbreiding Stadhuis Mechelen
- ↑ Stedentips voor trips
- ↑ VIOE - Stadhuis en voormalige Lakenhal
- ↑ Negentiende-eeuwse restauratiepraktijk en actuele monumentenzorg – Jan de Maeyer – Pag 39
- ↑ Mechelen Blogt - Vreemde toren
- ↑ Herman Stynen
- ↑ Administratie Ruimtelijke Ordening, Huisvesting, Monumenten en Landschappen
- ↑ Oudheidkundige Kring Mechelen
- ↑ Cultuurraad Mechelen
- ↑ Verslag
