Onze-Lieve-Vrouw-van-Leliëndaalkerk

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Church of a former priory in the inner city of Mechelen
Kerk van Leliëndael

De Onze-Lieve-Vrouw-van-Leliëndaalkerk in Mechelen maakte deel uit van de voormalige norbertinessenpriorij van Leliëndaal. Ze is heden gekend als "de jezuïetenkerk in de(n)Bruul".[N 1] Hoog op de gevel prijkt de heilige Ignatius van Loyola en ook een Franstalig opschrift en het Nederlandstalig monumentenbordje wijzen op die recentere bestemming.

Geschiedenis[bewerken]

Dit gebouw was in 1559
een refuge van de Sint Michiels abdij van Antwerpen.
Het werd aangekocht in 1592 door de zusters
van de priorie Leliëndaal van Hombeek.
Een nieuwe voorgevel werd gebouwd
tussen 1687 en 1715 door de zoon van Lucas Fayd'herbe.
Vernield op 10 mei 1940 en heropgebouwd door de
commissie van Openbare Onderstand in 1965.
Gedenkplaat op de binnenkoer

Het klooster Onze-Lieve-Vrouw van Leliëndaal te Hombeek[N 2] onder patroonschap van de norbertijnenabdij van Park, werd verwoest tijdens de protestants-katholieke troebelen van 1566-80[N 3] en de zusters weken uit naar Keulen. Ze keerden al snel terug en vestigden zich in de Begijnenstraat en aan de Ganzendries tot ze in 1602 naar de Bruul verhuisden. In 1592 had hun priorin aldaar van de norbertijnenabdij Sint-Michiel te Antwerpen het toenmalige refugium van Averbode gekocht. De priorij kwam vanaf 1636 onder patroonschap van de norbertijnenabdij van Tongerlo, net als die van Averbode een dochter van de Sint-Michielsabdij.

De barokke kerk, ontworpen door Lucas Fayd'herbe, werd gebouwd in de jaren 1662-72 in opdracht van de proost en de priorin. Toch werd er, na overwinning van enige stabiliteitsproblemen, de eerste mis gevierd in 1670. De bouwmeester was Lucas himself, geen gemakkelijke man om mee te werken.(bron?) De bouw duurde vijf jaar langer en viel veel duurder uit dan gepland. Afspraken over bepaalde onderdelen werden niet nagekomen. Uiteindelijk bleek de voorgevel zo scheef te staan dat hij moest worden afgebroken en weer opgemetseld, onder leiding van Lucas' zoon Jan-Lucas, tevens in 1687 de architect van de aanpalende woonst van de proost.

In 1783 werd het klooster op bevel van Jozef II opgedoekt. Begin 19e eeuw was de kerk al erg verwaarloosd. Net als het rijke interieur, werd ook de kerk verkocht. Ze werd ingericht als schijnwerkerij en magazijn.

In 1900 namen de Mechelse jezuïeten er hun intrek. In 1900-1901 werd door Philippe Van Boxmeer het grondplan gewijzigd. Pas sindsdien worden de twee kleine deurtjes aan de kant van de Bruul als de voorkant beschouwd. Tal van ingrepen waren noodzakelijk om het gebouw te restaureren en in te richten voor religieuze doeleinden. Er werd ook een zijkapel met Lourdesgrot aan toegevoegd.

De kerk paalt aan een binnenplein en aan de eertijdse woning van de proost van de priorij, heden taverne De Margriet. Het voormalig priorijcomplex hoort aan het OCMW en komt uit in de Lange Schipstraat.

Filmlinks[bewerken]

Historische kerken in Mechelen
Amazing Haydn - Leliëndael 2014


Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Als men deze kerk naar de jezuïeten benoemt, zegt men er veelal de straatnaam bij, vermits ook Sint-Pieters aan de Veemarkt een jezuïetenkerk is geweest.
  2. Te Hombeek aan de Hombekerkouter herinnert de Leliëndaalstraat aan het destijdse klooster.
  3. Beeldenstormers (1566), vervolgens ondanks dure afkoop plundering door Alva's stelletje ongeregeld (1578), tenslotte afbraak op bevel van de Staatse gouverneur van Mechelen om Spaanse belegering van de stad te bemoeilijken (1580), bezegelden na bijna drieënhalve eeuw het lot van het norbertinessenklooster te Hombeek. De religieuze congregatie bleef er echter met tal van pachthoven, ook te Leest en Tisselt, nog lang de belangrijkste grootgrondbezitter.