Mechels dialect/suggesties

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken

Wat is welkom

De woordenschat en uitspraak uit de Mechelse stadskern, vooral zoals het een honderdtal jaren eerder reeds voorkwam. Je hoorde misschien in een Mechelse buitenwijk of deelgemeente een woord dat wellicht ook ongeveer zo in de binnenstad gebruikt wordt. Dat is dan ook prima.

Algemeen Nederlands beer (drek of dier) is in 't Mechels beir, een beest is een biest, wijl een beet een bεεt is want een biet is al een beet. AN 'bijten, ik bijt, jij bijt, hij bijt' klinkt in het dialect als baotɘ, ik baot (beide voorspelbaar omdat AN 'ij' en 'ei' in 't Mechels bijna altijd ao is), gɘ bεt, a bεt (umlauten). AN 'baan' klinkt identiek in 't Mechels doch 'baantje' luidt bɘuntsjɘ (umlaut tot ultra-korte 'eu'); AN 'maantje' is echter geen "mɘuntsjɘ" maar wel ɘ maanɘkɘ en zowel 'maandje' als 'mondje' ɘ mɘundsjɘ. Precies die wat eigenaardiger termen verdienen aandacht.

Wat is niet welkom

  1. Gehele uitdrukkingen. Die horen in een andere pagina.
  2. Ook kleuren, getallen en reeksen woorden met gemeenschappelijke kenmerken staan reeds in een pagina apart.
  3. Mechelse woorden zonder opmerkelijke en onvoorspelbare onregelmatigheid of die zeer herkenbaar of identiek zijn in de dialecten van (bijna) gans Vlaanderen.
  4. Woorden zoals er dertien in een dozijn te vinden zijn. Het Mechels kent ontzettend veel Algemeen Nederlandse en Zuidnederlandse woorden, veelal met typisch andere klank: AN bier is in 't Mechels beer, boer boor, boor bour, zowel bout als (eenden)bijt baot, buur beur, beurt buit, buit boat. Die klankverbanden zijn vrijwel systematisch in de hele woordenschat, dus te voorspelbaar om ieder woord interessant te maken.
    Vergelijk je 'vondst' met de termen die reeds in de echte Woordenlijst staan... is ze echt belangwekkend? Vraag je af waarom. Staan er niet al genoeg zulke voorbeelden in de Woordenlijst?

Hoe breid je de lijst uit of verplaats je iets?

De Woordenlijst Algemeen Nederlands A-Z - Mechels dialect laat zich door de tabellenstructuur erg moeilijk aanpassen. Ook zijn niet alle Mechelse woorden er welkom want het wordt geen compleet woordenboek. De woorden erin hoeven ook een vaste behandeling (vervoegde vormen, verkleinwoorden, vermelding of een woord in het algemeen of louter informeel gebruikt wordt, enzovoort). Het is ook niet iedereen gegeven om meteen de juiste letters te kiezen om de Mechelse uitspraak op eenvormige wijze voor te stellen.

Daarom maken we het je hier eenvoudig om je inbreng voor te stellen. Enkele ervaren mensen zorgen dan voor de rest. Als je je schitterende suggestie een week later nog niet terugvindt in de woordenlijst, kijk dan vooral of bij je suggestie iets opgemerkt werd: misschien staat je inbreng wel geordend onder een andere Algemeen Nederlandse term in de woordenlijst.

Zoek in de echte Woordenlijst een geschikt voorbeeld en bekijk het goed. Kom dan opnieuw hier.
Vooraleer je 'bewerken' klikt, kopieer (Ctrl-C) het sjabloon dat bij de gewenste reeks suggesties staat.
Naast de titel van die reeks klik je 'bewerken'
Helemaal bovenaan die reeks net onder de titel kopieer (Ctrl-V) je het sjabloon.
Vul de toepasselijke veldjes van het sjabloon aan:

Las nooit een lijntje in en wis er geen; wijzig ook niets, vul alleen aan na '='.

  • Geef de Algemeen Nederlandse term of uiterst korte omschrijving.
  • Schrijf elke Mechelse term als het even kan volgens de bijzondere spelling van het Mechels.
  • Wat je verder niet zo best weet of niet terzake vindt, laat je gewoon open.
  • Bij wat je wel (behoorlijk zeker) weet, mag een J (ja) of N (nee), of tik je de gepaste tekst in.
  • Het 'Commentaar'-veldje zal wellicht volstaan. Dus kreeg het veldje 'Overleg-vooraf_JN' al N als sterke aanbeveling geen hoofdstuk aan je suggestie te wijden op de overlegpagina. Maar als het echt hoeft, maak er dan een nieuw kopje met dezelfde titel als wat je het veldje 'Alg-Ned' meegaf.

Bewerking ter controle bekijken is zeker geen luxe. Doen!
Als alles er perfect uitziet, klik je 'Pagina opslaan'

Da 's al. Ge zε ga dan vrie goo bεεzɘg gɘwεεst. Mεrsee en komt nog is vɘrrœm.

Als je dit sjabloongedoe te omslachtig of onhandig vindt, of als daarbij toch nog iets fout in je suggestie zou opgeslagen blijken, zend je best een e-mailtje in je eigen woorden. Je kan en mag weliswaar desnoods verder hieronder aan je persoonlijke suggestie verbeteringen aanbrengen, maar dan dien je zeer voorzichtig te zijn:

  • Er werd automatisch een flinke brok toegevoegd zodat de juiste plaats om te wijzigen een puzzel lijkt, en een kleine vergissing gooit alles in de war.
  • Vul niets in achter een veldje 'PRO-...'. Die lijntjes zijn voorbehouden aan de techneuten.
  • Vul niets in bij het onderin automatisch toegevoegde veldje 'Overleg-achteraf_JN'.

Na enkele dagen tot uitzonderlijk een paar weken zal je merken dat een bevoegd iemand PRO-veldjes invulde; indien afgeweken werd van je suggestie zal je de wijziging of de reden tot weigering kunnen lezen.
Als je nadat er door een techneut al wat werd ingevuld, nog iets wil opmerken (geen "Bedankt.", a.j.b.), doe dit dan in de overlegpagina in een nieuw hoofdstuk dat je de naam geeft die de 'vakman (m/v)' bij je suggestie plaatste, en bewerk de suggestiepagina door simpelweg achter het veldje 'Overleg-achteraf_JN' een J te plaatsen.

Sjabloon voor een nieuwe inbreng:

{{subst:MdSugWoordNieuw
|Alg-Ned=
|Mechels=
|soms-pejoratief_JN=
|veelal-pejoratief_JN=
|steeds-pejoratief_JN=
|elk-publiek_JN=
|informeel_JN=
|slang_JN=
|Oorsprong-AN-FR-EN-enz-woord=
|Verwijs-zie-vgl-enz-ander-AN=
|Mee te kopiëren maar hoeft meestal niet ingevuld:
|stadskern_JN=
|buitenwijk_JN=
|deelgemeente_JN=
|Gesproken-in-wijk-of-deelgem-naam=
|dagelijkse-term_JN=
|geregelde-term_JN=
|zeldzame-term_JN=
|Commentaar-max120tekens=
|Overleg-vooraf_JN=N
}}

Suggesties voor nieuwe inbrengen

Suggestie van 2013-05-14 15:50 (UTC = CEST -2) door SomeHuman
(In) de gevangenis te Mechelen (ifm., Slang):
(œp) dɘ Leersɘstieweg nümɘrou twie (œp lozjees)
geregeld benut in stadskern en in buitenwijk 
Commentaar: Geen taboo Slang; 'œp lozjees' of (langer) 'œp lozjɘment' maakt de uitdrukking spottend.
PRO-Overleg-titel   =(onbestaand, onnodig)
PRO-Overleg-open_JN =N
PRO-Alg-Ned         ='''(in) de Mechelse
                      gevangenis''' (ifm.,
                      eig. ''Slang'')
PRO-Sorteerterm     =GEV
PRO-Mechels         =
PRO-Commentaar      =sjabloonvoorbeeld
PRO-Gebruikernaam   =SomeHuman, zélf techn.
PRO-Tijdstip-bewerkt=2013-05-14 15:55 (UTC)

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:


Suggestie van 2013-05-14 15:50 (UTC = CEST -2) door SomeHuman
Doen:
doon, dεε (1e en 3e pers. mv. dεεjɘ), gɘdaan
geschikt voor elk publiek
Commentaar: verleden tijd 1e, 2e, 3e pers. enkv. en gaolɘ: dεε, 1e en 3e pers. mv.: dεεjɘ
PRO-Overleg-titel   =(onbestaand, onnodig)
PRO-Overleg-open_JN =N
PRO-Alg-Ned         =
PRO-Sorteerterm     =
PRO-Mechels         =
PRO-Commentaar      =allicht beter in andere
                     pagina hele vervoeging 
PRO-Gebruikernaam   =SomeHuman, zélf techn.
PRO-Tijdstip-bewerkt=2013-05-14 15:55 (UTC)

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:


Suggestie van 2013-05-14 14:50 (UTC = CEST -2) door — SomeHuman 2013-05-14 14:50 (UTC=CEST-2)
Erwt:
ɘɘn eit, -ɘ, etsjɘs
geschikt voor elk publiek
dagelijks benut 
PRO-Overleg-titel   =
PRO-Overleg-open_JN =
PRO-Alg-Ned         =
PRO-Sorteerterm     =
PRO-Mechels         =
PRO-Commentaar      =
PRO-Gebruikernaam   =
PRO-Tijdstip-bewerkt=

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:


Suggestie van 2013-05-14 13:59 (UTC = CEST -2) door SomeHuman
Jong (jong dier of persoon) (soms pej.):
ɘ jœnk, jœngɘnɘ, jœnkskɘ
(zie ook 'Jongen (jong manspersoon)')
geschikt voor elk publiek
Commentaar: alléén persoon: soms pej., en enkv. veelal een jongen)
PRO-Overleg-titel   =(onbestaand, onnodig)
PRO-Overleg-open_JN =N
PRO-Alg-Ned         =
PRO-Sorteerterm     =
PRO-Mechels         ='''ɘ jœnk, jœngɘnɘ
                    ''' (pers.)'''/jœng'''
                     (dier of pej.)''',
                    jœnkskɘ'''
PRO-Commentaar      =bijzondere mv. vormen
                     data als hierboven:
                     *Bij geleg. naar MdA*
PRO-Gebruikernaam   =SomeHuman, zélf techn.
PRO-Tijdstip-bewerkt=2013-05-14 14:25 (UTC)

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:


Suggestie van 2013-05-14 13:59 (UTC = CEST -2) door SomeHuman
Jongen (jong manspersoon):
nɘ jœngɘ, -s, -skɘ/jœngskɘ/jœnkskɘ
(zie ook 'Jong (jong dier of persoon)')
PRO-Overleg-titel   =(onbestaand, onnodig)
PRO-Overleg-open_JN =N
PRO-Alg-Ned         =
PRO-Sorteerterm     =
PRO-Mechels         =
PRO-Commentaar      =data als voorgesteld:
                     *Bij geleg. naar MdA*
PRO-Gebruikernaam   =SomeHuman, zélf techn.
PRO-Tijdstip-bewerkt=2013-05-14 14:25 (UTC)

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:


Suggestie van 2013-05-14 13:59 (UTC = CEST -2) door SomeHuman
NIET OPSLAAN! De velden 'Alg-Ned=' en 'Mechels=' moeten allebei ingevuld worden!
NIET OPSLAAN! Achter elk veld '..._JN=' mag hetzij niets, hetzij uitsluitend J (voor Ja) of N (voor Neen) staan!
NIET OPSLAAN! De term is eventueel 'soms', 'veelal' of 'steeds' pejoratief, plaats slechts hooguit bij ééntje J.
NIET OPSLAAN! Een term kan 'dagelijks', 'geregeld' of 'zelden' gebezigd worden, plaats slechts bij ééntje J.
NIET OPSLAAN! Een term die 'informeel' en/of 'Slang' is, kan niet geschikt zijn voor 'elk publiek'.
Opzettelijke fout (DEMO) (soms pej., ifm.):
[FR erreur]
(Vgl. resultaat met ingevoerde gegevens)
geschikt voor elk publiek
dagelijks benut geregeld benut in stadskern Ham
Commentaar: Opzettelijk ongeldige data ingevoerd en rode waarschuwingen bij 'ter controle bekijken' in de wind geslagen
PRO-Overleg-titel   =(onbestaand, onnodig)
PRO-Overleg-open_JN =N
PRO-Alg-Ned         =Opzettelijk, expres,
                     uit opzet (fout gedrag)
PRO-Sorteerterm     =OPZ
PRO-Mechels         =asprεs/œm asprεs
PRO-Commentaar      =noch pej, noch ifm,
                     geen FR want 'expres' is
                     ook AN, geen 'Vgl.',
                     algemeen Mechels 
PRO-Gebruikernaam   =SomeHuman (œk teknuit)
PRO-Tijdstip-bewerkt=2013-05-14 14:25 (UTC)

Zet J als je na reactie van PRO, op de overlegpagina een kopje als hierboven 'PRO-Overleg-titel' plaatste:

Uitzondelijk staan hieronder de (extreem slecht) ingevoerde gegevens die tot bovenstaande demo omgezet werden:

{{subst:MdSugWoordNieuw
|Alg-Ned=Opzettelijke fout (DEMO)
|Mechels=
|soms-pejoratief_JN=J
|veelal-pejoratief_JN=J
|steeds-pejoratief_JN=
|elk-publiek_JN=J
|informeel_JN=J
|slang_JN=N
|Oorsprong-AN-FR-EN-enz-woord=FR ''erreur''
|Verwijs-zie-vgl-enz-ander-AN=Vgl. resultaat met ingevoerde gegevens
|Mee te kopiëren maar hoeft meestal niet ingevuld:
|stadskern_JN=J
|buitenwijk_JN=
|deelgemeente_JN=N
|Gesproken-in-wijk-of-deelgem-naam=Ham
|dagelijkse-term_JN=J
|geregelde-term_JN=J
|zeldzame-term_JN=F
|Commentaar-max120tekens=Opzettelijk ongeldige data ingevoerd en rode waarschuwingen bij 'ter controle bekijken' in de wind geslagen
|Overleg-vooraf_JN=N
}}

Sjabloon voor eenvoudige correcties:

Nog niet beschikbaar, tik je suggestie gewoon als tekst onder het volgend kopje

{{subst:MdSugWoordCorrectie
|ER-STAAT-Alg-Ned=
|BETER-Alg-Ned=
|ER-STAAT-Mechels=
|BETER-Mechels=
|ER-STAAT-soms-pejoratief_JN=
|BETER-soms-pejoratief_JN=
|ER-STAAT-veelal-pejoratief_JN=
|BETER-veelal-pejoratief_JN=
|ER-STAAT-steeds-pejoratief_JN=
|BETER-steeds-pejoratief_JN=
|ER-STAAT-informeel_JN=
|BETER-informeel_JN=
|ER-STAAT-slang_JN=
|BETER-slang_JN=
|ER-STAAT-Oorsprong-AN-FR-EN-enz-woord=
|BETER-Oorsprong-AN-FR-EN-enz-woord=
|ER-STAAT-Verwijs-zie-vgl-enz-ander-AN=
|BETER-Verwijs-zie-vgl-enz-ander-AN=
|BETER-stadskern_JN=
|BETER-buitenwijk_JN=
|BETER-deelgemeente_JN=
|BETER-Gesproken-in-wijk-of-deelgem-naam=
|BETER-dagelijkse-term_JN=
|BETER-geregelde-term_JN=
|BETER-zeldzame-term_JN=
|Commentaar-max120tekens=
|Overleg-vooraf_JN=N
}}

Suggesties voor eenvoudige correcties

Sjabloon voor andere verbeteringen:

Nog niet beschikbaar, tik je suggestie gewoon als tekst onder het volgend kopje

{{subst:MdSugWoordZieOverleg
|ER-STAAT-Alg-Ned=
|ER-STAAT-Mechels=
|Commentaar-max120tekens=
|Overleg-vooraf=J
}}

Suggesties voor andere verbeteringen

Veelgestelde vragen

(nog niet van toepassing)