Welkom op Mechelen Mapt! Onze pagina's zijn beveiligd tegen spam of vandalisme.
Fout ontdekt? Mee bijdragen? E-mail ons of registreer u gratis en anoniem om te bewerken.

Keerdok

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar: navigatie, zoeken
English.gif Part of the harbour infrastructure at Mechelen
Zicht naar kade bij voormalige Mercedes-assemblagehallen

Het [N 1] Keerdok is een deel van Mechelens haveninfrastuctuur. De haven had zich ooit langs de kademuren van de Dijle en van de vliet Melaan uitgestrekt. De naam wijst erop dat de met kaden omzoomde verbreding van de Dijle uit het begin van de 20e eeuw, aan de langer geworden binnenschepen ruimte bood om hun boeg te keren, net na het binnen- of juist vóór het buitenvaren van Mechelen via de stroomafwaartse sluizen.[1]

Deze zwaaikom hoorde tot de grote waterhuishoudkundige werken waarop Sus Broers zijn reputatie had gebouwd en waardoor een later aangelegde naburige straat naar die burgemeester werd genoemd.

Industrie[bewerken]

Noordelijke kade[bewerken]

Hoort tot het Rode Kruisplein. Een enkel treinspoor liep op de kade naar het goederenstation bij Nekkerspoel.[N 2] Tot het douanekantoor naar dit laatste toe verhuisde, was dit gevestigd tussen de toenmalige zwemdok en Becquet Beton. Dit bouwmaterialenbedrijf bleef nog gebuik maken van de loskade nadat alle andere industriële activiteiten bij de Keerdok gestaakt waren of geheel op andere transportmiddelen waren overgeschakeld. Daartoe had de firma haar oude ijzeren kraan vervangen door één met loopkat gesteund op een wijde constructie in – hoe kon het anders – beton. Het installeerde rond die tijd ook een pompsysteem om cementboten leeg te zuigen.

Oostelijke kade[bewerken]

Privé terrein. De aanpalende fabriekshallen waren tot 1973 de vestiging voor de auto-assemblage van Mercedes Mechelen, dan tot 1978 van Saab. Nadat zowel de douane als de wagenfabrikant er verdwenen, werden 'hun' kaden benut door wat oude boten en enige jachten, zodat Mechelen een 'jachthaven' rijk werd. Die breidde geleidelijk uit en verhuisde goeddeels naar de binnenstad, langsheen de straat die Dijle heet.

Westelijk sluizencomplex[bewerken]

Deze zijde is meteen het einde van de Binnendijle en nauwelijks breder dan de dubbele sluisdeur met naastliggend spuisas, veel smaller dan oostwaarts de kade naast de breedte van de rivier zodat de Keerdok een bijna driehoekige vorm heeft. Aan de andere zijde van de tweede dubbele sluisdeur voorbij het sluizendok, is de Dijle een getijdenrivier; de Afleidingsdijle mondt er enkele tientallen meters verder in uit.

Zuidwestelijke kade[bewerken]

In dezelfde branche als het aan overzijde gevestigd bedrijf had een andere tak van de familie, Becquet-Eekelaers, een vrijwel identieke ijzeren kraan over de Winketkaai heen. De hoog opgehangen bemande cabine rolde over een flink stuk van het bedrijfsterrein dat ook op de Bethaniënstraat uitgaf. De constructie werd verwijderd nadat alle vervoer over land plaatsvond. Tot even daarvoor stond een hoog bakstenen woonhuis met café naast de eigenlijke kade aan het einde van de Winketkaai, zodat de straat er bruusk versmalde; ze heet daar Polderstraat. Het in verval geraakte gebouw werd afgebroken voor de aanleg van een parkeerterrein bij de toen geplande sporthal naast de sluiskom. Inmiddels blijken de hoogdagen van die sportzaal voorbij.[N 3]

Elders[bewerken]

In de tweede helft van de 20e eeuw behoefden slechts binnenvaartuigen met bestemming, naast voormelde bedrijven, de schroothandel Piscaer het keerdok. Die legden aan tussen de toenmalige ijzeren hefbrug en 't Veer. Niet lang nadat het viaduct die Winketbrug verving, staakte die firma haar actviteiten.

Galerij[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Keerdok (ID: 88693) De Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (Nagezien 12 jul 2012)

Voetnoten[bewerken]

  1. 'Dok' is een onzijdig Nederlands woord. Het ligt dus voor de hand om de zwaaikom die de naam Keerdok draagt, in het Nederlands als onzijdig te beschouwen. Niettemin wordt in Mechelen veelal van 'de keerdok' gesproken, als een mannelijk synoniem van zwaaikom of als de naam van de er best bekende. Dit gebruik stamt uit het dialect, waarin 'dok' steeds mannelijk is.
  2. Dit spoortraject liep over het eigenlijke plein vóór de Oude Zwemdok en volgde de vesten langs de Afleidingsdijle. Daarbij passeerde het vlak langs de muur van de Dossinkazerne, waardoor de Nazis met groot gemak Mechelen ook met een uiterst triestige reputatie konden opzadelen: verzamelplaats tot deportatie van voornamelijk etnische Joden uit België per trein in vrachtwagons naar werk- en vooral uitroeiingskampen.
  3. De sporthal en het parkeerterrein ervóór palen aan de Polderstraat. Het adres was Polderstraat, in tegenstelling tot de rijhuizen aan overzijde van het parkeerterrein evenwel zonder nummer; recentelijker werd het adres echter Winketkaai 39 en leest men het opschrift Sporthal Winketkaai.