Welkom op Mechelen Mapt! Onze pagina's zijn beveiligd tegen spam of vandalisme.
Fout ontdekt? Mee bijdragen? E-mail ons of registreer u gratis en anoniem om te bewerken.

Kanongieten in Mechelen

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar: navigatie, zoeken
English.gif Cannon casting at Mechelen
Kanonnen op de Mechelse Grote Markt

Inzake kanongieten was Mechelen internationaal vermaard. De reputatie voor het gieten van bronzen kanonnen werd al in de 15e eeuw opgebouwd. Eén van de meest bekende kanongieters in Mechelen was de uit Neurenberg afkomstige Hans Poppenreyter, die zich vestigde in de Oude Brusselstraat.[1] Vanuit de Dijlestad leverde Hans Poppenreyter geschut, buskruit en kogels aan vorsten en steden. Landvoogdes Margareta van Oostenrijk en de Engelse koning Hendrik VIII behoorden tot zijn klanten. Na dienst dood in 1533 of 1534 bleef Mechelen een Europees gereputeerd productiecentrum voor kanonnen.

Te Mechelen trof men reeds een kanongieter aan in 1379 met de naam Jan Stoep. Het duurde echter tot de tweede helft van de vijftiende eeuw vooraleer deze industrie op de voorgrond trad. Mechelen werd echter pas echt belangrijk toen Maria van Bourgondië het arsenaal van de hertogelijke artillerie in Mechelen deponeerde.

Aanvankelijk werkte men met gesmede ijzeren bussen. Tijdens de eerste helft van de vijftiende eeuw kende het gieten van kanonnen een enorme technische vooruitgang, zodat men vanaf 1500 hoofdzakelijk beroep deed op bronzen geschut. Dit betekende voor de metaalnijverheid in Europa een ongekende groeimogelijkheid.

Onder de regering van Keizer Karel V werd, aansluitend op de kanongieterij te Mechelen, een artillerie-arsenaal voor de Spaanse troepen ingericht dat functioneerde tot onder de aanhechting van de zuidelijke Nederlanden bij Oostenrijk. Gelijktijdig werden 2 buskruitmolens opgericht ten einde de logistieke verdeling van artilleriebenodigdheden te centraliseren vanuit Mechelen.

In het jaar 1631 verstevigden de regenerende instanties hun controle door het oprichten van een staatsgieterij: de koninklijke kanonnengieterij van Mechelen. Van 1623 tot 1723 werd deze kanonnengieterij bestuurd door leden van de familie Cauthals.

Bekende kanongieters in Mechelen

  • Bartholomeus (II) Cauthals
  • Cornelis Pastenaken
  • Hans Poppenreyter
  • Jan Cauthals II
  • Jan Stoep
  • Jasper van den Nieuwenhuijsen
  • Martin Pastenaken
  • Pauwels van der Ouwermeulen
  • Remy de Halut
  • Roland de Tournon

Men vindt Mechelse kanonnen terug in musea over de hele wereld. In 2011 kocht de stad Mechelen een rijkversierd bronzen kanon dat gegoten was door Martin Pastenaken, ook gekend als Meester Merten. [2]

De Mechelse Batterij eert de traditie van het kanongieten, waarvoor Mechelen in de vijftiende en zestiende eeuw befaamd was. De voorzitter van de vereniging, Marc Vanhooff, werd zelfs als 'stadskanonnier' aangesteld.[3]

Bronnen[bewerken]

  1. Canongieterye. Mechelen die Heerlijke. Mahala (private site van Alfons Leenders). Nagezien 2014-07-06.
  2. GvA
  3. Mechelse stadskannonier benoemd. Gazet van Antwerpen (regio Mechelen) (2008-07-08). Nagezien 2014-07-06.