Jef Denyn
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Translation : Master of Carillon
Inhoud |
Beschrijving
Jef Denyn (Mechelen, 19 maart 1862 - Mechelen, 2 oktober 1941) wordt gezien als de ontwerper van de technologie die de moderne beiaard mogelijk maakt.
Hij volgde in 1887 zijn vader Adolf Denyn op als Stadsbeiaardier en begin vanaf 1892 met de wekelijkse maandagavondbespelingen die nog steeds plaats vinden. Op verschillende plaatsen (maar vooral in het Straatje zonder Eind in Mechelen) verdrong het publiek zich om te luisteren naar de heerlijke klokkenklank. Door de technische verbeteringen die hij aanbracht, maar vooral door zijn talent en bezieling voor zijn instrument, wist Jef Denyn de Beiaardkunst (weer) tot echte muziek te maken. Van heinde en verre kwam men luisteren.
Wanneer de Mechelse stadsbeiaardier Jef Denyn in 1892 voor de eerste maal concerten organiseert, blijkt dat ook de beiaard hierin een rol kan spelen. Denyn wordt hierin gesteund door vooraanstaande mensen uit het Mechelse Cultuurleven. Onder hen vinden we de leden van De Eikel, een vereniging die zich inzet voor de verstandelijke en zedelijke ontwikkeling onzer Vlaamse bevolking. We lezen er onder meer de namen van de kunstschilders Willem Geets en Albert Geudens, de beeldhouwer Boudewijn Teurlinckx en de historicus Prosper Verheyden.
Mechelen beiaardstad
Mechelen, aantrekkelijkheden, de voorloper van de Toeristische dienst, verzorgde de publiciteit, hotels boden beiaardarrangementen en er kwamen speciale Beiaardtreinen. De kranten kondigden telkens na het voorbije concert dagelijks het programma van het volgende aan. De tovenaar in de Toren maakte ook in Amerika furore. Op korte tijd vestigde hij de reputatie van Mechelen als Beiaardstad.
De Mechelse beiaardschool
Maar Jef Denyn had ook oog voor de toekomst en ijverde voor degelijk Beiaardonderwijs. De stichting van een Beiaardschool was dan ook een mooi cadeau om in 1922 zijn 35-jarig Ambtsjubileum te vieren.
Verdiensten
- 1892 Jef Denyn, stadsbeiaardier van Mechelen sinds 1887, begint met zijn befaamde zomeravondconcerten, een idee dat sindsdien door vele steden is overgenomen en heden ten dage tot het vaste ritueel behoort. Omstreeks dezelfde tijd brengt hij enkele eenvoudige, doch zeer doeltreffende verbeteringen aan in het aanslagsysteem van een klok. Hij was bovendien een overtuigd voorstander van het Tuimelaarsysteem. Als adviseur zou hij die ideeën in talloze steden toepassen.
- Onder impuls van Jef Denyn ontstonden in 1892 de maandagavondconcerten. Een evenement dat je als het toenmalige Maanrock kan bestempelen : speciale treinen werden ingelegd om de toeschouwers, die van heinde en verre kwamen, naar Mechelen te brengen.
- 1897 In Mechelen worden door Jef Denyn en zijn geestverwanten internationale beiaardwedstrijden georganiseerd. Deze bestaan nog altijd en werden ook elders overgenomen. De prestaties bleken sterk afhankelijk te zijn van de tractuur van de desbetreffende beiaard. De tweede wedstrijd vond in 1910 te Brussel plaats. Dergelijke wedstrijden worden in Nederland sinds 1927 georganiseerd.
- 1915 Jef Denyn maakt een rondreis door Nederland en geeft daarbij advies over meerdere beiaarden. Onder meer adviseerde hij dringend om de bestaande broeksystemen te vervangen door tuimelaarsystemen. In Nederland breken de broekse en tuimelaarse twisten uit met de centrale vraag aan welk spel de voorkeur gegeven moet worden. Aan het Vlaamse beweeglijke spel met zijn vele tremolo's dankzij het tuimelaarsysteem of aan de eenvoudige Hollandse speelwijze met het broeksysteem. Die strijd zou tot in de jaren vijftig voortduren waarbij de Vlaamse speelwijze in gematigde vorm tenslotte de overhand kreeg.
- 1919 De eerste Nederlandse beiaard die volgens Denyns ideeën werd ingericht was de Hemony-beiaard op de Eusebiuskerk te Arnhem. Maar de verwachte publieke belangstelling bleef uit.
- 1922 Te Mechelen wordt wat nu heet de Koninklijke Beiaardschool "Jef Denyn" opgericht met Jef Denyn als eerste directeur. Aanvankelijk zou de school al in 1914 gesticht zijn, doch door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd dat verhinderd. In datzelfde jaar werd het Eerste Internationale Beiaardcongres gehouden. In 1925 volgt het tweede te 's-Hertogenbosch. Pas in 1972 werd het derde congres georganiseerd.
- 1941, 2 oktober is een zwarte bladzijde voor de beiaard. Nadat Jef Denyn aan het Mechelse station ten val komt, overlijdt hij nog diezelfde dag aan zijn verwondingen.
Nu
Momenteel is er een plein genoemd in Mechelen naar deze muzikant: het Jef Denynplein
Externe Links
- Beiaardiers
- Studiecentrum voor Vlaamse Muziek
- Jef Denyn speelt
- Jef Denyn - De man die de stenen deed wenen
Galerij
 |
 |
Filmlink
Preludium in D
