Jan Kadodder
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
 Biography of a famous opposant from Mechelen
|
Jan Kadodder was de leider van een kortstondige opstand tegen een Lotharingse legereenheid in 1648. In Mechelen-Noord vinden we zijn naam terug in de Kadodderstraat (buurt van de Montréal).
Inhoud |
Geschiedenis
Op 3 maart 1648, aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog, kwam het tot zware gevechten tussen een Lotharingse regiment, aangevoerd door Kolonel Baron de Clinchamps, en een groep opstandige Katelijnse boeren, gewapend met pieken, rieken, houwelen en bijlen. Leider Jan Kadodder (vermoedelijke echte naam zou Jan van de Eynde zijn), een stoere boerenzoon, zou zich hebben kunnen redden door zich te verbergen onder een mesthoop, nadat zijn “leger” het hazenpad had kozen. Tijdens de schermutselingen werden de opstandelingen zwaar beschoten door musketvuur. Uiteindelijk zal Jan Kadodder echter overlijden in 1651.
Dergelijke boerenopstanden kwamen, in de 17de eeuw, in de Franse Gebieden, veelvuldig voor, als tegenreactie op de strooptochten, voedselopeisingen en brandschattingen door militairen (eigenlijk meer roversbendes) op doortocht. De periode, waarin Jan Kadodder leefde, werd gekenmerkt door woelige politieke strubbelingen waaraan, in 1648 (met de Vrede van Münster) een einde kwam. Dit verdrag maakte een einde aan twee oorlogen : de Tachtigjarige Oorlog (Tussen de opstandelingen in de Nederlanden en Spanje) en de Dertigjarige Oorlog (Tussen een groot aantal Europese landen).
Het gevecht van Jan Kadodder had plaats op het kruispunt van de Liersesteenweg en de Kadodderstraat, aan de grens van Mechelen en de buurgemeente Sint-Katelijne-Waver. De meeste doden en gewonden vielen op de plaats waar nu de Colruyt staat.
Geuzennaam
Door deze gebeurtenis werden de inwoners van Sint-Katelijne-Waver Kadodders genoemd, een oud Middelnederlands woord voor (in overdrachtelijke zin) een bangerik of een niet al te moedig iemand (andere betekenis : een uit het nest gevallen plat, jong vogeltje). De naam Kadodder werd uiteindelijk een Geuzennaam, omdat de naam nu ook staat voor iemand die tegen onrechtvaardigheid en uitbuiting opkomt.
Een pak verenigingen hebben deze naam ook aangenomen.
Schilderij
Jan Kadodder is vooral bekend omdat hij afgebeeld staat op een schilderij, dat in het bezit is van het Stedelijk Museum Hof Van Busleyden. Een kopie van het schilderij prijkt in het Gemeentelijk Documentatiecentrum Marcel Dillen, gelegen aan de Borgersteinlei 203 in Sint-Katelijne-Waver. Dankzij de schilder krijgt de toeschouwer een mooi beeld van Mechelen-Noord in 1648 en tussen de lans en de rechterknie van Jan Kadodder ontwaart de toeschouwer de huidige plaats waar nu de Colruyt staat.
Boek
Er is weinig literatuur over Jan Kadodder bekend en de verhalen die over hem verteld worden zijn meestal mondeling, van generatie tot generatie, overgeleverd. Wel bestaat er “Beschrijving van den boeren krijgh geschiedt omtrent de Capelle van Bruynen Cruysse op den 3 maart MDCXLVIII tussen den Baron de Clinchamps, Colonel van een regiment Loreynse Voetgangers ende tusschen een groot getal boeren van Sinte-Catlijne-Waver ende andere omliggende parochien, aengeleyt door Jan Cadodder” door Kanunnik Willem-Jan de Bury (Latijnse naam : Guilielmus Burius 1618-1700).
Standbeeld
In de Kadodderstraat te Mechelen werd, op 11 september 1998, de beeldengroep "Kadodder en zijn Maats" ingehuldigd, gemaakt door de beeldhouwer Karel Sterckx. Aan de achterzijde van het beeld is Jan Kadodder te zien, die zijn hoofd uit de mesthoop steekt.
Extra
- Sint-Katelijne-Waver bezit vier reuzen : naast Katelijne en de kinderen Lieve en Stijn is er ook Jan Kadodder
- Op de laatste zondag van de maand oktober wordt de Jan Kadoddertocht gehouden
- In 2000 gaf Marc Van den Eynde een, door hem getekend, stripverhaal uit over Jan Kadodder.
- In 2011 werd Kadodder uitgeroepen tot behoeder van het Mechelse Tivolipark.
Externe Links
Galerij
 |
 |
Filmlink
|
Kadodder opent boerderijpad in Tivolipark |
