Jan Houthuys

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A politician from Mechelen
Jan Houthuys (rechts in beeld) in 1926 naast Désiré Bouchery

Jan Houthuys, geboren op 5 december 18.. en overleden in 19.., was een meubelmaker en anarchist die in 1911 verkozen werd als het eerste socialistisch gemeenteraadslid in Mechelen. Na de 'Grote Oorlog' was hij er schepen van Openbare Werken.

De Vlaams Socialistische Arbeiderspartij (VSAP) was de eerste socialistische partij in België, in 1877 gesticht door de Gentse voorman Edmond van Beveren. Het stichtingscongres en de eerste meetings vonden plaats op 9 april in herberg Casino in Mechelen (Katelijnekerkhof). Maar niet alleen de eerste socialistische partij was gelinkt met Mechelen
: de stad was in de periode 1890 – 1914 ook een verrassend sterk centrum van het anarchisme in Vlaanderen.[1] De Mechelse anarchisten werden aangevoerd door Frans Verbelen (Nederokkerzeel 1861 - Mechelen 1937), die voorheen de socialistische partij in Mechelen gedurende 6 jaar met succes geleid had. Dit waren geen terroristen, doch arbeiders die diep ontgoocheld waren over de gematigde politiek van de voor een sociale omwenteling bevreesde toenmalige Belgische Werkliedenpartij.

Na het plots overlijden van burgemeester De Cocq trad de voor de Katholieke Partij zetelende schepen Jules Nobels af omdat de partij hem te veel aandacht voor de arbeiderseisen had verweten en de voorkeur gaf aan de Franstalige aristocraat Karel Dessain voor de burgemeesterssjerp. In 1911 trokken de socialisten en de liberalen met één lijst naar de kiezer en veroverden zij 8 van de 27 zetels in de Mechelse gemeenteraad, waarin Jan Houthuys aldus de eerste socialist werd. Dessain zou zich in 1912 weliswaar onthouden bij een stemming over de volledige vernederlandsing van de Gentse universiteit maar leerde toch Nederlands en zag erop toe dat de verslagen van de gemeenteraad niet slechts in het Frans verschenen.

Daags voor de Duitse inval in de Eerste Wereldoorlog, werd er een 'godsvrede' afgesloten tussen Dessain en de liberaal-socialistische oppositie, omwille van patriottische en anti-Duitse gevoelens in Mechelen. Tijdens de eerste officiële gemeenteraadszitting onder de bezetting, op 19 november 1914, werd de godsvrede aangehouden en Jan Houthuys aan het hoofd van de stedelijke voedingsdienst gesteld.

Na de oorlog werd Jan Houthuys nog schepen van openbare werken in Mechelen.[2]

Literatuur[bewerken]

  • Van de Leur, Lucas. 'Mechelse figuren, dag na dag'
  • J. Moulaert, 'Rood en zwart: De anarchistische beweging in België 1880-1914' (p. 370). Dissertatie KUL (1993). Davidsfonds (1995)
  • Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen vermeldt Houthuys, Jan (Schepen) Soc.: 2008, 209-212; 2011/1, 86-88-93-139

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]