Jan Frans Boeckstuyns

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A famous sculptor and architect from Mechelen
Model voor een lantaarn op de kruising van de St.-Pieterkerk in Leuven
(Museum Vander Kelen-Mertens, Leuven)

Jan Frans Boeckstuyns,[N 1] geboren te Mechelen in 1650 en aldaar overleden in 1734, was een Vlaamse beeldhouwer en architect. Hij was een leerling van Lucas Fayd'herbe, bij wie hij onder de invloed kwam van de ideeën van Pieter Paul Rubens. Boeckstuyns werd Meester in de Mechelse Sint-Lucasgilde in 1680, maar behield de invloed van Fayd'herbe.

In 1690 werkte Jan Frans Boeckstuyns samen met de Mechelse beeldhouwers Frans Langhemans en Adam Frans van der Meulen bij de realisatie van het hoogaltaar van de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk.

Werken van Boeckstuyns in de Begijnhofkerk zijn ondermeer een portaal aan de noordelijke ingang (1700), een gevelwand en een houten biechtstoel.

Vermoedelijk was Jan Frans Boeckstuyns verantwoordelijk voor de houten preekstoel in de Sint-Romboutskathedraal. Dit werk wordt ook deels toegedacht aan Michiel van der Voort I. Ook het houten tabernakel voor het altaar van het Heilig Sacrament (1704) zou van Boeckstuyns' hand zijn.

In de Onze-Lieve-Vrouw-van-Hanswijkkerk omvat Boeckstuyns' oeuvre drie houten biechtstoelen met allegorische figuren (1690) en een houten dakgevel (1712) voor een door Lucas Fayd'herbe eerder gemaakt altaar. Er staan ook twee biechtstoelen met de borstbeelden van Hiëronymus en Gregorius, geheel in de barokke stijl van zijn leermeester. Latere werken van Boeckstuyns evolueerden naar een veel sierlijker, slankere stijl. De borstbeelden van de Latijnse kerkvaders bekronen de vier portieken: die van Ambrosius en Augustinus zijn van Lucas Fayd'herbe en die van Hiëronymus en Gregorius (allebei 1729) van Boeckstuyns.

In 1723 maakte Jan Frans Boeckstuyns een houten preekstoel met een afbeelding van Sint Norbert voor de kapel van Leliëndael. Hij produceerde een aantal kleinere werkjes, zoals een crucifix in palmhout te bezichtingen in het Hof Van Busleyden, fijne snijwerkjes die kunnen vergeleken worden met wat Lucas Fayd'herbe vermocht met ivoor, en een terracotta cupido, ook te zien in het Hof van Busleyden.

Het plan van Jan Frans Boeckstuyns voor een gevelwand, versierd met een figuur van Sint Sebastian, voor het hoofdkwartier van de Mechelse Schuttersgilde, weerspiegelde zijn vakmanschap als architect.

Boeckstuyns belangrijkste leerling was Theodoor Verhaegen.

Literatuur[bewerken]

  • Van der Jeught, François. 'Fransiscus Boekstuijns. De maker van de troon van Onze-Lieve-Vrouw-van-Zeven-Weeën in de kerk van Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle te Mechelen.' Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, boekdeel 100, 1996 (1e aflevering), p. 125–146. — Geactualiseerde biografieën van Franciscus Bockxstuijns en zijn zoon Joannes Franciscus.

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Bij Boeckstuyns komen de voornamen Joannes Franciscus ofwel Jan Frans steeds samen voor, geregeld gespeld Jan-Frans en dikwijls als J. Fr. afgekort. Nog andere spellingen, ook van de familienaam, worden eveneens aangetroffen.