Heffen

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A picturesque village in the municipality of Mechelen
Heffen

Bezig met het laden van de kaart...

Het gebied van de Mechelse deelgemeente Heffen
Klik de grijze grensstippen voor de namen van de buren.
Heffen aan de Zenne

Sinds 1 januari 1977 een deelgemeente, grenst Heffen binnen Mechelen aan de deelgemeenten Walem (over amper 450 meter, langs de Dijle) en Leest en daartussen het gehucht Battel, evenals aan de Willebroekse deelgemeenten Tisselt, Blaasveld en Heindonk.

Aan de linkeroever van de Zenne gelegen, biedt Heffen een schilderachtig dorpsgezicht.

Geschiedenis[bewerken]

Niet ver van het Heffense dorpsplein werden op Hooiendonk allerhande voorwerpen opgegraven, die wijzen op een woonkern sinds de late IJzertijd tot alvast in de Romeinse tijd.[1][2]

Toen Hertog Jan II van Brabant in 1300 ten nadele van de Berthouts van het Luikse bisdom de Heerlijkheid Mechelen voor vier generaties in genot kreeg, legde hij ten gunste van de Maneblussers tol- en stapelrechten op voor alle langs de Zenne verscheepte goederen. Bij een flinke vestingstoren en de brug aan de Mechelbaan voorkwam vanaf 1413 tussen beide oevers een knarsende ijzeren ketting, "Ceste Chayne de fer de Heffene", elke ongecontroleerde doorvaart. Ondanks eeuwenlange tegenwerking vanuit het getroffen Brussel, zou pas vanaf 1561 de ‍'Bruesselsche Schipvaert'‍  of Willebroekse Vaart een tolvrij alternatief bieden. Tegen die tijd was dankzij bedrijvigheid bij de kaaien aan weerszijden van de rivier, Heffen al lang uitgegroeid tot een behoorlijk dorp maar de notoire ketting bleef nog tot in 1785.[3][2]

De uit de dertiende eeuw stammende hoge zandstenen wachttoren diende ook als lichtbaken voor de scheepvaart. Hij werd in de 16e eeuw verlaagd en als kerktoren herbestemd. In 1834 werd het ganse gebouw grotendeels afgebroken om er de huidige kerk op te richten. Hoewel vrij gewoon in de Lage Landen, staat er in het historische Brabant naast deze Sint-Amanduskerk slechts een hallenkerk te Geertruidenberg en te Tilburg.[4][2]

Van in 1795 tot eind 1976 was Heffen een zelfstandige gemeente.[2]

Natuurgebied[bewerken]

Tussen het dorp van Blaasveld en de watersportbaan Hazewinkel  op Heindonk in, ligt het natuurgebied Blaasveldbroek  (veelal simpel ‍'Broek'‍  genoemd) met Arkenbos. Te Heffen is er tot de flinke tip die tot haar behoort, een toegang met parking (ter hoogte van de aan overzijde van de baan gelegen gebouwen van het sportcomplex). Ook de taverne ‍'t Fonteyntje  staat op Mechelse grond maar het aldaar eveneens toegankelijke nochtans zelfde beschermd wandel- en fietsgebied vangt er aan op Willebroekse bodem.

Evenementen in Heffen[bewerken]

Pop Heffen[bewerken]

Heffen werd in 2005 genomineerd voor de 'pluim', een titel voor het enthousiast buurtleven, dat een flinke opstoot kreeg door het VRT-programma Fata Morgana. Met de opdracht van Fata Morgana nog in het geheugen, besliste het buurtcomité Heffen Dorp om opnieuw uit te pakken met een gratis popfestival. Pop Heffen kadert in het zomers activiteitenprogramma 'Heffen Zomert'.

Op 28 juli 2007 verwachtte men in Heffen Gunther Neefs & the 4band en Frituur Paula.

Pop Heffen wordt logistiek ondersteund door de Stad Mechelen maar ontvangt geen andere vorm van sponsoring.

Grand Prix voor Zeepkisten[bewerken]

Op zaterdag 25 augustus 2007 werd Heffen omgetoverd tot het Francorchamps aan de Zenne: de eerste Grand Prix van Heffen voor zeepkisten. Iedereen die een zeepkist had kon deelnemen.

Pompoendag[bewerken]

Elke derde zondag van oktober organiseert Heffen een pompoendag en wordt het dorp omgetoverd tot een pompoenendorp. Elk jaar werkt dit evenement rond een thema. Dat van 2007 was 'straffe strips' en er kwamen 5.000 mensen op af. Men kon genieten van een ruim aanbod aan kinderanimatie, oude volksambachten, -spelen, -muziek en -dans, van pompoensoep en pompoenjenever. Pompoendag Heffen is een initiatief van Chiro Heffen.

In tha pub[bewerken]

Tijdens het kermisweekend van 28 tot 30 maart 2008 organiseerden de Chiro samen met de wijk Heffen Dorp hun eerste Heffense Highland Games.

Wat kan je, naar jaarlijkse gewoonte, nog komen zien in de Chiro:

  • Fuif op vrijdag
  • Highland Games, BBQ en optredens op zaterdag
  • Familieterrasjesdag tijdens de kermis en gratis spek met ei op zondag

Bekende Heffenaars[bewerken]

Varia[bewerken]

  • Heffen speelt als achtergrond in de thriller Jaloezie van de Mechelse schrijver Luc Deflo, uitgebracht in 2010.
  • In mei 2011 werd de Onze-Lieve-Vrouw-ten-Doornkapel in Heffen opnieuw opengesteld na een restauratie van twee jaar.

Galerij[bewerken]

Filmlinks[bewerken]

Dorpsraad Heffen organiseert aperitiefconcert (2011)
Tarot Museum Heffen (2012)


Herinrichting Steenweg op Heindonk Heffen (2014)
Heffen Vroeger en Nu (1800–‍2016)


Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Site Hooiendonk (Pdf). Nieuwsbrief Archeologie nr. 22 p. 7. Stad Mechelen dienst Archeologie. Nagezien 2019-07-28 (zetfout "Nieuwsbrief nr. 21 p.7" moest zijn "Nieuwsbrief nr. 22 p.7").
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Enkele historische weetjes over Heffen. Stadsarchief Mechelen. Nagezien 2019-07-28.
  3. Jean de Locquenghien (ca. 1517-1574) – Een Brussels burgemeester. Historiek.net. Nagezien 2019-07-26.
    • David, J.. Geschiedenis van de Stad en de Heerlykheid van Mechelen p. 72-73. Van Linthout & Co., Leuven (1854). Nagezien 2019-07-26.
    De 'ketting' van Heffen. Heffen –‍  dorp in volle vaart, privé initiatief van enkele Heffenaars. Nagezien 2019-07-26 (Schrijffout "een niet belangrijke rol" moest zijn "een niet onbelangrijke rol").
    • Oostindiër, Arend Elias. Stapelgekte. Brabantica (2018-10-30). Nagezien 2019-07-28.
  4. Sint-Amanduskerk. Heffen –‍  dorp in volle vaart, privé initiatief van enkele Heffenaars. Nagezien 2019-07-28.

Voetnoten[bewerken]