Hanswijkprocessie

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Procession of Our Lady of Hanswijk in Mechelen
Hanswijkprocessie

De Hanswijkprocessie in Mechelen is een sacramentsprocessie die jaarlijks plaatsvindt op de zondag voor Hemelvaartsdag en onder de hoge bescherming staat van de Aartsbisschop van Mechelen-Brussel.

Geschiedenis van Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk[bewerken]

Een legende zegt dat een schip met koopwaren en een houten beeld van Maria vast kwam te liggen aan de Dijle. Men deed er alles aan om het schip los te krijgen maar niets hielp. Na een tijdje brachten de kooplui het houten beeld van Maria aan land en het schip kwam los. Dit werd gezien als een teken dat Maria in Mechelen haar verblijfplaats koos.

In 1272 werd de streek rond Mechelen geplaagd door de pest en andere kwalen. De bewoners van de wijk Hanswijk waren ten einde raad. Ze droegen het beeld naar de stad maar de stedelingen sloten de stadspoort omdat ze bang waren dat het een opstand was. Even later openden de poorters de toenmalige Brusselse Poort om hen door te laten. Kort hierna stopten de kwalen. Uit dankbaarheid wordt het Mariabeeld elk jaar door de stad gedragen.

De dalscholieren uit Zoutleeuw werden aangezocht om de Hanswijk te besturen. Bij hun aankomst in 1288 vernamen ze dat het beeldje er 'al 300 jaar' eerder was aangeland, ongetwijfeld een ruwe schatting of boutade maar bij ontstentenis van exacte gegevens wordt sindsdien 988 als beginjaar van de verering aangenomen, en deze was nog steeds groeiende.

De oude kapel buiten de wallen was spoedig te klein. Er werd een eerste kerk gebouwd, die in 1578 door de Geuzen werd vernield. Ditmaal werd binnen de wallen een kapel opgericht, die weldra te klein bleek. Van 1663 tot 1678 werd de huidige Hanswijkkerk gebouwd volgens de plannen van de Mechelse architect Lucas Fayd'herbe.

In 1738 werd een grootse viering opgezet naar aanleiding van 750 jaar Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk, waartoe de dalscholieren met medewerking van de jezuīeten een imposante historische en religieuze stoet inrichtten met veel ruiters, door vier of zes paarden getrokken wagens en de Mechelse Ommegang. Deze eerste Hanswijkcavalcade had zoveel succes dat sindsdien om de 25 jaar een net zo indrukwekkend evenement op touw gezet wordt.

In 1876 werd het Mariabeeld, in naam van de Paus, door Kardinaal Dechamps gekroond. Het was de bekroning van negen eeuwen volksdevotie tot O.-L.-Vrouw-van-Hanswijk.

Op 6 oktober 1987, bij de opening van de millenniumviering van de verering van O.-L.-Vrouw-van-Hanswijk (988 – 1988), werd de Hanswijkkerk plechtig tot basiliek verheven.

Processie[bewerken]

De Hanswijkprocessie bestaat uit een drietal onderdelen.

Het eerste deel behandelt de geschiedenis van Mechelen. In dit gedeelte lopen mensen en dieren (vnl. paarden) in klederdrachten die onder andere de oude ambachten en gilden uit Mechelen voorstellen.

Het tweede deel behandelt de geschiedenis van het Heilig Land. In dit gedeelte lopen mensen en dieren (zoals schapen en geiten) in klederdrachten die het karakter van het Heilig Land symboliseren.

Het derde deel is het sacramentele deel van de processie. Hier wordt het schrijn van Sint-Rumoldus meegedragen (ondersteund door 16, voornamelijk, manspersonen) en het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk. Achter dit beeld sluit de Aartsbisschop de processie af, gehuld in religieus gewaad en voorzien van een monstrans.

In de jubeljaren die elke kwarteeuw gevierd worden, wordt op de normale processiedatum een jubelprocessie gehouden, die bij uitstek een biddend gebeuren is. Vrij laat in de zomer gaat dan de Hanswijkcavalcade verscheidene malen uit, met volle steun van de Stad waarvan historisch belangwekkende fases eveneens worden uitgebeeld.

Route[bewerken]

Keizerstraat - Veemarkt - Befferstraat - Grote Markt - IJzerenleen - Guldenstraat - Onze-Lieve-Vrouwestraat - Vijfhoek - Hanswijkstraat

Data[bewerken]

In gewone jaren vindt de Hanswijkprocessie altijd plaats op de zondag vóór Onze-Lieve-Heer Hemelvaart.

  • Zondag 9 mei 2010
  • Zondag 29 mei 2011
  • Zondag 13 mei 2012
  • 2013 is een jubeljaar. De Cavalcade is te beleven op zondag 25 augustus en zondag 01 september. Daarna is het wachten op 2038.

Het Schrijn van Sint-Rumoldus[bewerken]

Een aparte jaarlijkse processie eerde sinds 1303 de patroonheilige van de stad, Sint-Rombout ofte de Heilige Rumoldus. Na ontgraving van diens gebeente werden die relikwieën in een schrijn geplaatst dat telkens vanuit de Sint-Romboutskathedraal in die processie werd meegedragen. In recenter tijden werd dit gebeuren in de Hanswijkprocessie gevoegd.

In 2007 kon de Gilde der Kasdragers van Sint-Rumoldus met een prachtig gerestaureerd reliekschrijn deelnemen aan de Hanswijkprocessie. De kunstschat werd in de kathedraal plechtig ingehuldigd. 

"Het huidige schrijn, dat dateert uit 1825, is al het derde. Van het vorige werd telkens het zilver geroofd en gesmolten", weet Amaat Martens, secretaris van de metropolitaanse kerkfabriek Sint-Rumoldus. Die had er 18.000 euro voor over om het schrijn grondig te laten opknappen, want het was door de jaren flink toegetakeld. "Na de processie wordt het in het hoogaltaar gehesen en wij vermoeden dat die moeilijke operatie, net als het transport, voor de beschadigingen heeft gezorgd", zegt Martens.



Onder leiding van twee jonge Antwerpse vrouwen, Nicky Vergouwen en Evelien Van Biezen, werd de Mechelse kunstschat onder handen genomen. "De schade aan het zilverwerk is weggewerkt en ook de stabiliteit is gecheckt. Bovendien was het zilverblad aangetast door corrosie." Om de veiligheid van de zestien dragers te garanderen, is de draagstoel voortaan uit roestvrij staal "en niet langer uit 'messing', want dat was onverantwoord", vult Amaat Martens nog aan. Met de restauratie is meteen ook het mysterie rond het gewicht van het reliekschrijn doorbroken. "Wij hebben alle onderdelen afzonderlijk gewogen en kwamen uit op 340 kilo", besluit Martens.

Contact[bewerken]

Info: www.hanswijkprocessie.org

Wil u in een actieve rol meewandelen in de Hanswijkprocessie? Dat kan! Voor inschrijvingen, individueel of met een groep, wendt u tot:
Frieda Van Vaeck - Secretariaat Hanswijkprocessie - Augustijnenstraat 74, 2800 Mechelen - Tel.: 015 / 20.22.94 - Fax: 015 / 21.90.94 - e-mail

Kandidaten om het Schrijn van Sint-Rumoldus te helpen dragen kunnnen zich wenden tot:
S. Versyck - Secretaris van de Gilde der Kasdragers van Sint-Rumoldus - Tel.: 015 / 77 01 27 


Galerij[bewerken]

Filmlinks[bewerken]

Jubeleum '38 O.L.V.-v.-Hanswijk
o.m. Cavalcade en Ommegang
Reliekschrijn van Sint-Rumoldus
bij Hanswijkprocessie
Hanswijkprocessie
in Tagalog op Filipijnse TV


Hanswijkcavalcade van 1938
Hanswijkprocessie 2010
Stadsvlag Cavalcade 2013


Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]