Groot Begijnhof
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Kunst in het Groot Begijnhof
Inhoud |
[bewerken] Beschrijving
Het Groot Begijnhof in Mechelen is gesticht in de 13de eeuw en sinds het eind van de 16de eeuw gevestigd binnen de stadsmuren.
Kleine Begijnenwoningen, Conventen en schilderachtige Beluikjes achter kleine poortjes (Door UNESCO uitgeroepen tot Werelderfgoed).
De mooiste straatjes : Hoviusstraat, Acht-Zalighedenstraat, Conventstraat en Nonnenstraat.
[bewerken] Ethymologie
[bewerken] Convent
De term Convent heeft meerdere betekenissen : Klooster, Vergadering en een Gemeenschappelijke Woning in tegenstelling met Huis in een Begijnhof. De term stamt uit het Latijn van Conventus (Samenkomst). Aanvankelijk werd de term Convent gebruikt voor een Vergadering van Monniken. Later werd dit begrip minder specifiek en ook gebruikt voor andersoortige vergaderingen (religieus en niet religieus). In verband met Begijnen en Begijnhoven werd de term Convent gebruikt als omschrijving van een Verblijfplaats, meestal voor behoeftige begijnen, alleenstaand of in een begijnhof, waarin meerdere Begijnen samenleefden.
Conventen ontstonden door Stichting door een Begijn, die haar huis aan het begijnhof na haar dood bestemde om er een aantal arme begijnen in onder te brengen ofwel door een stichting van een nieuw te bouwen huis.
Er werd voor deze Conventen een regel opgesteld waarin de Voorwaarden tot Intrede, de Leefregels van het Huis en eventueel de Gebeden werden gelezen. Aan de oprichting werd meestal een Stichtingsgeld verbonden dat volstond om gedurende relatief lange periode aan de elementaire behoeften van het Convent te voldoen zoals voor de aankoop van hout voor verwarming, vlees, groenten voor soep en licht. Een Convent stond onder toezicht van een Meesteres die de taken verdeelde en eventuele overtredingen van de regel bestrafte. De Meesteres legde dan zelf Gehoorzaamheid af aan de Grootmeesteres van het Begijnhof.
[bewerken] Beluikjes
De meeste Beluiken bestonden uit kleine, gelijkvormige rijhuizen met een erg beperkt wooncomfort. Het groeiend aantal fabrieksarbeiders in het begin van de 19de eeuw had voor een nijpend huisvestingsprobleem gezorgd. In de industriegebieden werden honderden arbeidswoningen opgetrokken. Om aan de lasten van een te hoge huishuur te ontsnappen, werd door de arbeiders uitgekeken naar de goedkoopste woningen. Rond de fabrieken schoten dergelijke huisjes als paddestoelen uit de grond. De meeste van deze woningen hadden slechts één plaats op het gelijkvloers die dienst deed als keuken, woon-en slaapkamer. Sommige hadden een verdieping, toegankelijk met een ladder. De huurkosten bedroegen gemiddeld 9 % van het gezinsbudget.
