Goudleer
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Translation : Description of the proces of gilded leather in Mechelen
Geschiedenis
De geschiedenis van het Goudleer start in de 6de eeuw op het Afrikaanse continent. Gedurende deze periode werd het gemaakt te Ghadamesh (of Rhadames), dat zich thans in Libië bevindt. Dit was vanaf de 12de eeuw een zeer belangrijk centrum. De Spanjaarden hebben het goudleer de naam "Guadamaciles" gegeven.
Middeleeuwen
Tijdens de Middeleeuwen kwam het goudleer uit Spanje. Deze Guadamaciles werden in verschillende steden geproduceerd en zo ook te Cordoba (een stad die vooral bekend was voor het vegetaal looien van leder). De produktie zou er reeds in de 9de eeuw bestaan hebben. Het diende als voorbeeld voor vele andere produktieplaatsen die achteraf in het Noorden, zoals Castilië en Catalonië, opgericht werden. Bekende steden zijn : Madrid, Valladolid, Ciudad, Rodrigo. Het werd tevens in Lissabon geproduceerd (huidige Portugal).
De produktie en de kwaliteit van het goudleer werd gecontroleerd door de gilden. Van de Guadamecileros van Córdoba is een oorkonde bewaard gebleven die dateert uit 1528. Het werd van de 14de tot de 17de eeuw geëxporteerd naar verschillende delen van Europa en later naar de Spaanse koloniën in Amerika. Vandaar dat men vanaf de 17de en 18de eeuw meer en meer de benaming Spaans of Cordobaans leder is gaan gebruiken. Dit was vooral het geval in de 19de eeuw.
De 17e eeuw
In de 17de eeuw werd de produktietechniek van het goudleer in de rest van Europa geïntroduceerd nadat de Moren uit Spanje verdreven werden door Filips II (1611). Voor Spanje zelf betekende dit een zware klap in de goudlederindustrie. De nieuwe goudlederbedrijven vestigden zich toen vooral in Italië, waaronder te Milaan, Venetië, Bolognia, Rome en Napels. Venetië blijkt het belangrijkste centrum geweest te zijn. Daar werd de techniek licht gewijzigd (minder reliëf).
Zij kwamen ook naar Frankrijk te Marseille, Avignon, Parijs en Lyon (1586) en tevens naar Vlaanderen, waar het reeds in 1511 zou geproduceerd worden. Ook in andere landen zou het geproduceerd worden waaronder Engeland (Londen) en Holland. In Duitsland is er slechts een geringe doorbraak geweest (Hamburg, Augsburg en Berlijn). Het meest gekende centrum in Noord-Europa voor de produktie van goudleer is ongetwijfeld in het Zuiden van de Lage Nederlanden geweest en vooral te Mechelen. Daarin heeft de familie Vermeulen een zeer belangrijke rol gespeeld.
De 18e eeuw
Van de 17de eeuw tot 1797 is Mechelen een zeer belangrijk produktiecentrum geweest. Het werd tevens, alhoewel op veel kleinere schaal, gemaakt te Gent, Luik, Brussel, leper en Antwerpen. In het Noorden der Nederlanden zijn vooral Amsterdam (vanaf 1612) en Den Haag belangrijke centra geweest.
De Nederlanden
Het goudleer in de Nederlanden is gekenmerkt door zijn sterk reliëf. In Spanje en Frankrijk gebruikte men vooral schaaps- en geiteleder, terwijl in onze streken vooral het mooie kalfsleer werd aangewend. Het goudleer was zeer geliefkoosd als muurbekleding maar werd ook toegepast op stoelen, meubels, tafelbekleding, koffers en kazuifels. Men vond het zowel in vorstelijke bedrijven als in rijk geornamenteerde burgerswoningen.
