De Gouden Vis

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Popular informal pub in Art Nouveau style by the River Dijle
Café De Gouden Vis

Het pand op nummer 7 in de Nauwstraat te Mechelen is sinds de vroege jaren '80 best bekend als de kroeg De Gouden Vis, die dagelijks open is tot in de late of vroege uurtjes.

Met uitzicht op de Lamotbrouwerij is er achteraan een terras tot boven de Dijle en een schitterende oude serre, waarin de druivenranken welig tieren. Eveneens in Art Nouveau-stijl toont het café aan de straatzijde een groot laat 19e- tot vroeg 20e-eeuws raam naast de prachtige arduinen Lodewijk XV-toegangpoort. De naamgever van het café nabij de Vismarkt, Yves Wyckmans, had bin­nen­huis­ar­chi­tectuur gestudeerd en bracht in 1981 de door menigeen vergeten kenmerken inclusief de pilaren in de gelagzaal aan het licht en installeerde bijpassende decoraties vooraleer de deuren te openen.

Toon Peeters, die een trouwe klantenkring verwierf als uitbater van "de Vis"  vanaf '86, lanceerde in 2014 in het pand ernaast op nummer 5 met iets beperktere openingsdagen het meer op hedendaagse jongeren toegespitste Café Pilchard.[1]

Goud en vis[bewerken]

Dijlezicht op het geprivatiseerde waterstraatje (ooit Koolstraatje)
en de achtergevels van Nauwstraat nrs. ‍5-‍11
(2009)

Bovenal over de Dijle heen van op het Dijlepad tussen de Haverwerf en de Grootbrug valt aan de achterzijde duidelijk te zien dat er in de Nauwstraat tussen een waterstraatje en de Vismarkt slechts é‍ é‍ n flink U-vormig bouwsel staat. Onroerend Erfgoed Vlaanderen stelt dat Adolf Reydams van een splitsing in 1779 zou gewagen en noemt het zelf "voordien [...] é‍ é‍ n groot pand met vismagazijnen" maar stelt ook dat het al in 1647 vermeld was als vier panden, met elk een eigen huisnaam:

  • huidig nummer 5, '‍De Vijf Haringen‍' (waarin Café Pilchard), met een poort in het aanpalende waterstraatje, dat Koolstraatje was genoemd maar inmiddels van de straat werd afgesloten;
  • huidig nummer 7, '‍De Gulden Sleutel‍' (of 'Vergulden Sleutel’ in 1722 of geregeld kort 'De Sleutel') (waarin de kroeg De Gouden Vis), na 1759 nog slechts 'De Vijf Haringen' geheten, waarmee het al één eigendom vormde;
  • huidig nummer 9, '‍De Steur‍' (waarin de kroeg Den Stillen Genieter gevestigd was);
  • huidig nummer 11, '‍De Gulden Nobel‍' (of veelal kort 'De Nobel')[N 1] (waarin de kroeg Den Akker gevestigd was). Nobel was de naam voor een munt, een gulden nobel was dus een goudstuk. Toen dit hoekhuis in 1804 met het buurpand 'De Steur' verbouwd werd, werden die beide gezamenlijk 'Magazijn De Steur' genoemd.

Het nr. 5 is pas sinds 2009 een beschermd monumend, de overige drie al sedert 1987.[2][N 2] De huidige Vismarkt ontstond door afbraak in 1531-'32 van huizen (eventueel ook oostelijker dan het huidige plein) uit de toen veel langere Nauwstraat. Uit een eerdere periode stammen pandnamen als 'De Drie  Haringen' (1502–1554) en aldus 'De Vijf  Haringen' (vanaf 1556), 'De Sleutel' (vanaf 1482) afgewisseld met 'De Gulden Sleutel (vanaf 1612) evenals 'De Nobel' (1498–1667) of 'De Gulden Nobel' (vanaf 1661) in onder andere parochie-, schepen- en ammanregisters en wijkboeken; jongere lijken 'Het Steurken (1587) en 'De Steur' (vanaf 1612) of eenmalig 'In de Gulden Steur' (1613).[3]

Verwenste wijzers[bewerken]

In 2007 haalde de uitbater van De Gouden Vis, Toon Peeters, een regionale krantensectie omdat hij zich als eerste opwierp tegen herplaatsing van de skeletwijzerplaten op de Sint-Romboutstoren. Naar aanleiding van het VRT-programma Monumentenstrijd  was hun hernieuwing en montering door Mechelen voorgesteld.[4] Het idee om met getrouwe replica's de waardige locatie opnieuw vierzijdig te sieren zoals de ten gevolge oorlogsschade verwijderde éénwijzerige grootse urencirkels er eeuwenlang hadden gedaan, genoot ruime bijval — wanneer opeens het bericht opdook dat er ook stadsgenoten waren die de toren 'gaaf' wilden houden als reeds gedurende meerdere decennia, wat hen meteen elke financiële weerslag voorkwam.[5]

De winnaar van de wedstrijd werd echter de stoomstroopfabriek van Borgloon en al snel daarna leek het Mechelse enthousiasme verdwenen. Toen in 2013 de Vlaamse Overheid bereid bleek 88 procent te bekostigen, stonden de wijzerplaten opnieuw in de belangstelling maar de nipte meerderheid bij het in 2014 door het stadsbestuur georganiseerde niet bindende referendum met vrije deelname rond het hernieuwde thema ‍'Rombout wordt wijzer'‍, bespaarde Mechelaars de overige 12%: Hun Toren bleef kaal.[6]

Varia[bewerken]

  • Dat Toon Peeters in 2011 zijn zilveren jubileum als uitbater van De Gouden Vis mocht vieren, werd flink in de verf gezet. Op diverse plaatsen in de stad zag men een aankondiging van een bij die gelegenheid op het Berthoudersplein gehouden tentoonstelling.[7]

Bezig met het laden van de kaart...

De Gouden Vis, tussen de Nauwstraat en de Dijle

Contact[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Uitbater Gouden Vis opent 'jong café'. Het Laatste Nieuws, regio Mechelen (2014-08-02) Nagezien 2019-08-01.
  2. Stadswoning De Vijf Haringen – bouwkundig element ID: 50761). Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01. "Tussen het nog aanwezige Waterstraatje, ook gekend als Koolstraatje, en de Vismarkt bevonden zich in 1647 vier panden, respectievelijk ‘vijff haeringen’, ‘gulden sleutel', ‘steur’ en ‘gulden nobel’ genaamd."
    Stadswoning De Vijf Haringen – Vastgesteld bouwkundig erfgoed van 29-03-2019 tot heden ID: 109989. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
    Stadswoning De Vijf Haringen – Beschermd monument van 23-10-2009 tot heden ID: 6075. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
    Stadswoning De Gulden Sleutel – Beschermd monument van 16-01-1987 tot heden ID: 5308. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
    Magazijn De Steur: deel – Beschermd monument van 16-01-1987 tot heden ID: 5315. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
    Magazijn De Steur: deel – Beschermd monument van 16-01-1987 tot heden ID: 5317. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
    Magazijn De Steur – bouwkundig element ID: 50762. Inventaris Onroerend Erfgoed. Nagezien 2019-08-01.
  3. Huizendatabank Mechelen 14de-19de eeuw –‍  Klik Mechelen - Huizendatabank - zoek op 'Nauwstraat'‍). De Ware Vrienden van het Archief, Mechelen. Nagezien 2019-08-02 —‍ bevat voor Nauwstraat na 1773 slechts 1 vermelding (1810, niet ter zake), dus niets over de bouw in 1804.
  4. 't Groetsten orluige van de weireld: deroep of deronder (2007-01-15). Den ouden Patat van januari 2007 (uit schoolkrant 'De Patat' van het Paramedisch Instituut). Busleyden Atheneum Campus Botaniek, Mechelen. Nagezien 2019-08-01.
  5. Roggeman, Bart. Poll: 'blote' Sint-Romboutstoren of niet? Gazet van Antwerpen, regio Mechelen (2007-04-12) Nagezien 2019-08-01.
  6. Artikels in categorie 'Rombout wordt wijzer', met reacties. Mechelen Blogt. Nagezien 2019-08-01.
  7. Foto: 25 jaar Gouden Vis aankondiging (1). (Op Flickr) Nagezien 2019-08-01.
       • Foto: 25 jaar Gouden Vis aankondiging (2). (Op Flickr) Nagezien 2019-08-01.

Voetnoten[bewerken]

  1. Huisnaam 'De Gulden Nobel' is onder andere vermeld in Wijkboeken Mechelen Intra-muros 1646-1796, wijkboek 8 p. 47. Panden met deze naam vond men ook te Antwerpen ("in de Huyvetterstraete" anno 1573), in het centrum van 's-Hertogenbosch (Kruisstraat, er ook verkort 'De Nobel' geheten en in de 15e eeuw eigendom van de Abdij van Sint-Truiden) en in Gorinchem (1551–1673, ook daar wel 'De Nobel').
  2. Tot 2019-08-03 situeerde Mechelen Mapt 'De Gulden Nobel' op nr. ‍7 en 'De Gulden Sleutel' op nr. ‍11, verwijzend naar 2 artikels van Onroerend Erfgoed. Het ene is inmiddels grondig gewijzigd en het andere verdween zonder kopie op de Wayback Machine. Een artikel op de site De Morgen (nagezien 2019-08-02) kan de mosterd gehaald hebben bij Mechelen Mapt of bij Erfgoed of bij een historicus die ook Erfgoed had beï‍ nvloed. Bepalen wie zich wanneer vergiste dan wel zich eventueel nu vergist, vergt alsnog visuele inspectie van meerdere originele  papieren bronnen (akten) of van fotokopieën of digitale scans ervan.