Welkom op Mechelen Mapt! Onze pagina's zijn beveiligd tegen spam of vandalisme.
Fout ontdekt? Mee bijdragen? E-mail ons of registreer u gratis en anoniem om te bewerken.

Goswin de Stassartstraat

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar: navigatie, zoeken
English.gif Street in the city centre of Mechelen, and the politician whom it is currently named after
Werken in april 2016 ter hoogte van de eertijdse derde brug:
In de Stassartstraat blootgelegde Lange Heergracht (naar richting NO)

Foto: Jan Smets (hier uitsnede)

Goswin de Stassartstraat

De Goswin de Stassartstraat in Mechelen loopt van de Wollemarkt naar de Edgard Tinellaan op de kleine ring en leidt heden autoverkeer uit de westelijke helft van het centrum naar buiten. Eertijds liep hier de oude heirbaan Bavay-Utrecht.

Geschiedenis

De huidige Goswin de Stassartstraat was de oorspronkelijke invalsweg vanuit Antwerpen en Lier, waarlangs de lakenverkopers zich nabij de Wollemarkt vestigden. Ze raakte ondergeschikt tijdens de bouw van de (pas vanaf 1559 tot kathedraal verheven) Sint-Romboutskerk en in de tweede helft van de dertiende eeuw liep ze daarop en op het aanpalende kerkhof dood.

Van in de 14e eeuw werd deze straat de Kerckhoffstrate genoemd, mogelijk omdat ze ook via de Kerkhofpoort naar een begraafplaats net buiten de vesten leidde. Die heette het ‍'Kwaad Kerkhof'‍ nadat de inwoners rond binnensteedse kerken of kapellen begraven raakten.[1][N 1] Het gedeelte tussen de Jodenstraat en de stadsvest kreeg in de 16e eeuw de benaming "Hoffstadt".

De straat was verbonden met de Wollemarkt door de Kerkhofbrug, later Ankerbrug geheten, over de Melaan, waarvan hier het Groen Waterke het in de binnenstad enige oorspronkelijke stukje vliet is: Alleen dit bleef doorheen de 20e eeuw open. Verder in de straat lagen tot in 1894 de Heergracht- of Roosbrug over de Korte Heergracht, die in de huidige Van Hoeystraat aftakte van de (Lange) Heergracht en bij de Sint-Katelijnestraat vlak voor de Honds- of Olifantsbrug met de (Oude) Melaan samenvloeide, en de zogenaamde 'Leste Brug' zijnde de naar het huis Het Meuleken geheten Meuleke(n)sbrug over de (Lange) Heergracht.[N 2]

Vanouds was er een sterk contrast tussen de eenvoudige straatbewoners voorbij de Roosbrug, en de elite dichter bij het centrum. Vanaf 1856 werd de straat genoemd naar baron Goswin de Stassart, een in Mechelen geboren Franstalige letterkundige en staatsman. Sinds in de vroege twintigste eeuw de stadsgracht verbreed werd tot afleidingskanaal van de Dijle zonder er een nieuwe brug te voorzien, speelt de straat een louter lokale rol.

Goswin de Stassart

Goswin Joseph Augustin baron de Stassart (Mechelen, 2 september 1780 - Brussel, 10 oktober 1854) was een Belgisch liberaal politicus. Hij was ambtenaar, diplomaat en dichter. Hij lag mede aan de basis van de onafhankelijkheid van België, was gouverneur van Namen en daarop van Brabant en tijdens die periode tevens de allereerste voorzitter van de Belgische Senaat.

De Stassart was ook een prominent vrijmetselaar en was de eerste grootmeester van het Grootoosten van België (1833-1841). Nadat hij in die hoedanigheid openlijk gebroken had met de bisschoppen, nam hij in 1838 ontslag als provinciegouverneur.

Loopbaan

  • Senator voor het arrondissement Namen
  • 1830 -'34: Gouverneur van de provincie Namen
  • 1831 -'38: Voorzitter van de Senaat
  • 1834 -'38: Gouverneur van de provincie Brabant

Varia

  • Zie ook Mechelse straten waarin een mariabeeldje voorkomt
  • In september 2016 beëindigde de Mechelse familie Schelfthaut hun werkzaamheden in de Stassartstraat. In een dik half jaar hadden vader Manfred en zonen Günther en Werner 10.000 vierkante meter (of 900.000 kasseien) gelegd in de Stassartstraat, in de Schoutet-en Sint-Jansstraat en op het Sint-Janskerkhof. [2]

Externe links

Bronnen

  1. Berlemont, Frans. 'Water in de straten van Mechelen' Boekdeel II, J. Stevens, Mechelen (1980). p. 26-27.
  2. GVA - Vader en zonen leggen bijna miljoen kasseien

Voetnoten

  1. Berlemont stelt dat kanunnik Van Caster in 'Namen der straten van Mechelen' opmerkte, dat hij nergens heeft kunnen vinden waartoe dit kerkhof diende. Berlemont vraagt zich af "daar de kerkhoven pas in de 12e eeuw ontstonden", "waar de Mechelaars vóór die tijd werden begraven." Mechelen Mapt gaat ervan uit dat de term 'kerkhof' pas zal ontstaan zijn toen de begravingen bij een kerk plaatsvonden, en de naam 'Kwaad Kerkhof' pas dan kan in gebruik genomen zijn - allicht omdat gemeend werd dat de doden er niet in gewijde grond lagen en/of het voor de gehangenen diende.
  2. Onroerend Erfgoed vernoemt in 'ID: 113716' de "Heemgrachtbrugghe". Mechelen Mapt vermoedt een spelfout want de (Korte) Heergracht werd zelfs bij de Heembeemd allicht nooit 'Heemgracht' geheten. De Beeldbank bij 'SME001002050' en Onroerend Erfgoed in 'ID: 113716' benutten 'Heergracht'/'Hairgracht' voor de Korte, en noemen de Lange er een "zijarm"/"zijgracht" van. Beide werden dikwijls kortweg 'Heergracht' genoemd maar de Lange liep oorspronkelijk (aan de Nonnenpoort) tot buiten de vesten en de Korte was een verbinding met de Melaan. Oude kaarten, ook met het buitenwaarts eindje al gedempt en afgeleid via een nieuwe gracht binnen de vesten naar de samenvloeiing van (Oude) Melaan en Dijle bij de Winketpoort, tonen de Korte duidelijk als zijarm en pas vanaf de 18e eeuw lijkt de Lange af te takken. RIM Nieuws Nr.23 stelt: "Wie vanuit de Pennepoel de huidige Goswin de Stassartstraat wou bereiken, moest drie bruggen passeren: de “Ankerbrug”, de “Roosbrug” en de “Meulekesbrug”." In feite alleen de brug over de stadsgracht en reeds in de straat passeerde men dan die drie bruggen in hieraan omgekeerde volgorde.