Familie Vander Elst

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif A printers and publishers family in Mechelen
Joannes Franciscus Vander Elst

De familie Vander Elst was een drukkers- en uitgeversgeslacht in Mechelen.

Laurentius (of Laurens) Vander Elst uit Brussel opende in 1718 een boekhandel en drukkerij op de Grote Markt van de Dijlestad. Hij drukte er voor het aartsbisdom en voor de Grote Raad en in 1735 bekwam hij de titel van stadsdrukker. Van 1721 tot 1729 gaf hij de Mechelse Almanak uit (‍'Mechelschen Almanach - Inhoudende de beschrijving van Mechelen ende meer ander gerief ten principaele voor die van dese provincie'‍). In het eerste nummer was een lijst opgenomen aangaande de patroonsfeesten van de Mechelse ambachten "in ere gehouden alstoen als besondere feestdagen die gevierd worden tot Mechelen". Laurentius Vander Elst overleed in 1754 en zijn weduwe hield louter de boekwinkel verder open.[1]

Vanaf 1744 zette zijn zoon Joannes Franciscus (of Jan Frans) Vander Elst (Mechelen, 3 februari 1728 – Brussel, 26 december 1811) het uitgeversbedrijf verder en legde zich toe op lokaal en actueel drukwerk. In dat eerste jaar, inspelend op de Cavalcade die de jezuïeten ter ere van Aartshertogin Maria Anna van Oostenrijk en prins Karel van Lotharingen op touw zetten, herdrukte de jonge Vander Elst een aantal publicaties die te Mechelen in 1680 waren verschenen naar aanleiding van het toen wegens de politieke situatie en epidemieën met vijf jaren verlate 900-jarig jubileum van de Mechelse patroonheilige Sint-Rombout. Ook zou de (allicht in 1778) door Berlin gegraveerde plattegrond van Mechelen uit 1775 door Jan Frans getekend zijn.[2]

In 1788 werd het bedrijf voortgezet door de volgende generatie: Franciscus Josephus (of Frans Jozef) Vander Elst (1757 – 1811) had twee persen waarop ondermeer het Nederlandstalige weekblad ‍'Het Wekelyks Bericht'‍ werd gedrukt voor 244 abonnees. De firma Vander Elst had toen lokale concurrentie gekregen, namelijk van de drukkerij en uitgeverij Hanicq, die toen de Franstalige ‍'Gazette de Malines'‍ drukte voor 300 abonnees.

In 1825 werd ‍'Prael-treyn, plegtigheden,vreugde-feesten en vercieringen van het vyftig-jaerig jubilé der martelie van den heyligen Rumoldus, apostel en patroon der stad Mechelen'‍ uitgegeven bij de Mechelse uitgeverij Van Velsen–Vander Elst.[3] Ook al gezien het onderwerp, gaat het vermoedelijk om de verdergezette uitgeverij. Ondermeer in 1846 vinden we dezelfde uitgever en minstens sinds 1831 tot 1880 eenvoudiger Van Velsen in Mechelen terug,[4] soms als E. F. Van Velsen.

Externe links[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse taal- en letterkunde (nieuwe reeks). Jg. 1964. p. 10 (voetnoot). Koninklijke Vlaamse Academie voor Taal- en Letterkunde, Gent (1964) (Online: DBNL 2012). Nagezien 2014-08-09.
  2. (fr) Hermans, V., archiviste-bibliothécaire. Inventaire des Archives de la Ville de Malines - Tome huitième. Publié sous les auspices de l'administration communale (1894). Nagezien 2014-11-19.
  3. Prael-treyn, plegtigheden, vreugde-feesten en vercieringen van het vyftig-jaerig jubilé der martelie van den heylighen Rumoldus. Van Velsen-Van der Elst, Mechelen (1825) (e-boek: Google 2009). Nagezien 2014-08-10.
  4. Bibliographie nationale: Dictionnaire des écrivains belges et catalogue de leurs publications 1830–1880. P. Weissenbruch, Brussel (1886) (e-boek: Google 2012). Nagezien 2014-08-10.