Corneille-François de Nélis

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen

Ga naar: navigatie, zoeken
   English.gif     Statesman from Mechelen

Corneille-François (Corneel Frans – C.F.) de Nélis werd geboren te Mechelen op 5 juni 1736 en overleed in een klooster nabij Florence op 21 augustus 1798. C.F. de Nélis was een prelaat, filosoof, staatsman in de Zuidelijke Nederlanden, de laatste bisschop van Antwerpen (1785-1798) in de periode van het Ancien Régime en aanhanger van een idealisme in de geest van George Berkeley. [1]

Inhoud

Biografie

C.F. de Nélis werd gedoopt in de Mechelse Sint-Romboutskathedraal, was de zoon van Corneille de Nélis, advocaat bij de Grote Raad van Mechelen en griffier van het land van Grimbergen. Na een studie aan het college der Oratoren in Mechelen, ging C.F. de Nélis lessen filosofie volgen in Leuven. Nog tijdens zijn studies werd C.F. de Nélis president van de Mechelse Universiteit (1757) en op 1 februari 1758 werd hij aangesteld tot bibliothecaris van de Leuvense Universiteit. [2] In 1760 behaalde C.F. de Nélis de graad van licentiaat aan de faculteit Theologie. Onder invloed van de subdiaken en kanunnik van de kapittelkerk van Sint-Pieter, Patrice-François de Neny (fr), en onder invloed van de overheid bracht C.F. de Nélis het, op 22 juli 1765, tot kanunnik (kapittelmeester) van de kathedraal van Doornik.

C.F. de Nélis kwam met het idee om een academie op te richten in Brussel op alzo de jeugd te betrekken bij de hogere studies, wat door de overheid positief onthaald werd. In 1769 werd C.F. de Nélis zelf lid van deze nieuwe sociëteit.

C.F. de Nélis was nauw betrokken bij het leven en dood van Maria Theresia van Oostenrijk en haar zoon Jozef II en werd, na de nodige plichtplegingen als kanunnik van Doornik, opgeroepen om aartsbisschop Johann Heinrich von Frankenberg op te volgen als bisschop van Antwerpen. Na C.F. de Nélis werd dit bisdom opgeheven. [3]

C.F. de Nélis werd voorgedragen bij de Staten-Generaal van de Nederlanden, waar hij vorm gaf aan de vorming van een unie met de verschillende provinciën. Hierdoor werd C.F. de Nélis uitgeroepen tot eerste president, waar hij zetelde naast o.a. Hendrik van der Noot.

In 1791 was C.F. de Nélis afgevaardigde van Brabant.

C.F. de Nélis was, na een tijdje, mikpunt van revolutionaire Franse krachten, waaronder de theofilantroop (fr) Pierre-Jean-Baptiste Chaussard (fr), wat hem dwong te emigreren (de Brabantse Omwenteling). C.F. de Nélis zal zijn dood vinden in de buurt van Florence.

Verlichting

Het was C.F. de Nélis, die samen met Patrice-François de Neny (fr) en Jean-Baptiste Lesbroussart, stonden voor de invoering van een “dynastisch-fürstenstaatlichter patriottisme” (te vergelijken met het reformpatriottisme), dat inhield dat men de gemeenschap wilde moderniseren door niet-geprivilegieerde bevolkingsgroepen bij het beleid te betrekken. Dit idee omvatte de bewaring of herstel van de traditionele constitutionele maatschappijordening dat zich toen verzette tegen de hervormingen die Jozef II had doorgevoerd. [4][5]

Literatuur

In 1759 bepleitte C.F. de Nélis het idee om een verzameling te publiceren van oude Belgische geschiedschrijvers. Deze verzameling kreeg de naam “Scriptorum Rerum Belgicarum”.

In 1827 werd een bijzondere commissie belast met de publicatie van nog niet uitgegeven kronieken, betreffende de nationale geschiedenis en voornamelijk gericht op het Zuidelijk deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Deze commissie volgde, bij zijn werking, de inzichten en zienswijze van C.F. de Nélis. [6]

Boeken

Ook de besprekingen “Mémoire sur la vigogne et sur l’ amelioration des laines”, “Réflexions sur tin ancien monument du Tournaisis, appelé vulgairement la pierre de Brunehaut”, “Vues sur différents points de l’histoire belgique” en “Suites des vues sur différents points de l’histoire belgique” zijn van Corneille-François de Nélis. [9]

Correspondentie

Ook hield C.F. de Nélis correspondentie met verschillende personen. Deze brieven vinden we in B.I.H.B.R. van Carlo de Clercq :

  • ”Cinq letters de Corneille-François de Nélis à Mgr. Joseph Garampi” – 1933 – pag. 193-204
  • ”Cinq letters de Corneille-François de Nélis à Simon Pierre Ernst” – 1934 – pag. 175-190
  • ”Cinq letters de Corneille-François de Nélis à Patrice François de Neny” – 1935 – pag. 133-144
  • ”Cinq letters de Corneille-François de Nélis à Jean Gaspard Lavater” – 1936 – pag. 78-106
  • ”Quatre letters de Corneille-François de Nélis à Henri van Wijn” – 1937 – pag. 59-72
  • ”Une letter napolitaine de Corneille-François de Nélis” – 1949 – pag. 221-241

De naam van C.F. de Nélis werd ook vernoemd in het boek “The correspondence of Edmund Burke” van Edmund Burke en Barbara Lowe onder de alfabetische lijst van correspondenten. [10]

Vermelding

We vinden C.F. de Nélis terug in de “Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis – 111” uit 1946 onder de titel “Corneille-François de Nélis et Jacob-Nicolas Moreau” (pag. 93-141) en in “D.G.P. - 30” uit 1952 onder de titel “Corneille-François de Nélis et Jean-Baptiste Bodoni” (pag. 85-110). [11]

C.F. de Nélis werd vermeld in de “Algemene bibliografie van publicaties, uitgegeven in de Zuidelijke Nederlanden” van Jacques Devolder uit 2003. [12]

In 1955 behandelde Willy J.H. Prick C.F. de Nélis in zijn boek “Corneille-François de Nélis, 18e et dernier évêque d' Anvers (1785-1798) - Un évêque Humaniste et homme d'action à la fin de l'ancien régime”[13] wat een verderzetting was van diens “C. F. de Nélis, un homme d’Eglise libéral au Siècle des Lumières” uit 1942.

In datzelfde jaar verscheen het naslagwerk “Les oeuvres imprimées de Corneille-François de Nélis” door (opnieuw) Carlo de Clerq. [14] In 1963 breidde De Clercq zijn naslagwerk verder uit met het boek “De laatste tien levensjaren van bisschop C.F. de Nélis”. [15]

Ook C. Piot (“Corneille-François de Nélis 1736-1798” - Biographie Nationale – XV) en Jan Roegiers (“Nélis’ verlicht drukwerk” - Ex Officina Leuven – 2005) schreven over C.F. de Nélis.

Beeldbank

Familiaal verband

Of er een verband bestaat tussen Corneille-François de Nélis en de Mechelse pomoloog Jean Charles de Nelis is (tot op heden) niet geweten.

Externe links

Voetnoten

  1. ↑ Poortman
  2. ↑ De Leuvense universiteitsbibliotheek
  3. ↑ Catholic hierarchy
  4. ↑ “Die belgische nation - Patriotismus und Nationalbewusztsein in den Südlichen Niederlanden im späten 18. Jahrhundert” – Johannes Kroll
  5. ↑ Maggs rare books
  6. ↑ Koninklijke commissie voor geschiedenis
  7. ↑ Ethesis
  8. ↑ Zeno
  9. ↑ Académie Royale
  10. ↑ Edmund Burke – Volume 10
  11. ↑ “De hoed en de hond – geschiedschrijving in de Zuidelijke Nederlanden – 1715-1794” – Tom Verschaffel
  12. ↑ Algemene bibliografie
  13. ↑ Open library
  14. ↑ Les oeuvres imprimées de Corneille-François de Nélis
  15. ↑ Cageweb
Ontvangen van "http://mechelen.mapt.be/wiki/Corneille-Fran%C3%A7ois_de_N%C3%A9lis"
Persoonlijke instellingen
contacteer ons
Deel dit artikel