Christophe de Longueil

Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Ga naar:navigatie, zoeken
English.gif Humanist from Mechelen

De humanist Christophe de Longueil [en eventueel ‍'van Langerak'‍[N 1]], in 1488 vrijwel zeker geboren en ongetwijfeld opgevoed te Mechelen[N 2] en overleden in Padua op 11 september 1522, raakte best gekend onder zijn Latijnse naam Christophorus Longolius.

Geboren als zoon van de bisschop van Léon, Antoine de Longueil, en een in de literatuur amper vernoemde moeder uit het Mechelse of misschien Holland,[N 2] bracht Christophe de Longueil de eerste acht of negen levensjaren door te Mechelen, waar zijn aristocratische vader vertoefde als ambassadeur voor Frankrijk in de Nederlanden. Dan diende de jonge knaap zijn geboorteland achter zich te laten om in Parijs onderricht te worden. Desondanks is hij vooral beschreven als Brabander, (Zuid)nederlander, landgenoot van zijn tegenstander Erasmus van Rotterdam.

Studies en carrière[bewerken]

Na zijn scholing aan het collège du Plessis(fr)[N 3] vertrok de Longueil van Parijs in 1504 of 1505, wellicht naar Mechelen, waar Filips de Schone leefde. Toen die afreisde naar Spanje, was de Longueil diens persoonlijk secretaris.[N 4] Na de dood van Filips al enkele maanden later, studeerde Christophe de Longueil rechten in Poitiers (1507–1509), waar hij dagelijks gewone hoogleraars verving, een Frans-nationalistische redevoering hield waarbij Italië eerder een modderfiguur sloeg, doch ook met vijandige critici geconfronteerd werd.

In 1511 ontmoette de Longueil in Italië de geëxcommuniceerde rechtsgeleerde Filippo Decio(en). Rond 1514 vestigde de Longueil zich in Parijs en legde zich op literatuurstudie en de Griekse taal toe. Met de intentie een leraar Grieks te vinden, vertrok Christophe de Longueil naar Rome, waar hij sterk beïnvloedrijke werd door de vooraanstaande humanisten Pietro Bembo en kardinaal Jacopo Sadoleto(en), in hun tijd de meest uitgesproken ‍'ciceronianen'‍. De Longueils redevoeringen en teksten in het Latijn volgen fanatiek zuiver de stijl van Cicero. Hij bevond niet slechts het klassieke Rome maar ook dat van zijn eigen tijd het centrum van de civilisatie. Hem werd op voordracht van Bembo het hoogst uitzonderlijke ereburgerschap van Rome verleend door de Stad, nadat zijn tegenstanders, ook wegens zijn vroeger Frans pattriotisme, voor een tribunaal van paus Leo X en de kardinalen het onderspit delfden. De paus benoemde hem tot comes palatinus (paltsgraaf, aan het pauselijk hof een eretitel zonder gezag) en protonotarius apostolicus (een notaris bij de pauselijke kanselarij, in die tijd veelal een ereambt). Het conflict had hem echter reeds aangezet, naar Frankrijk terug te keren.

Reeds in 1519 was de Longueil terug in Italië (eerst in Venetië en het jaar daarop in Padua) waar hij een gast was van Bembo. Na de dood van paus Leo X wordt de Longueil de beschermeling van een neef van Henry VIII van Engeland, Reginald Pole. In diens huis werd de Longueil door ziekte getroffen en hij stierf er. Hij had nog opdracht gegeven een aantal van zijn geschriften te publiceren. Kardinaal Pole maakte een biografische schets van de Longueils werken en brieven.

Christophe de Longueil had in zijn korte leven een reputatie opgebouwd voor het beheersen van het ciceroniaans Latijn. De Nederlandse humanist Erasmus was niet echt onder de indruk. Deze was kritisch over het "Latijn ten tijde van Cicero" als enig model voor stijl en woordenschat en in zijn ‍'Ciceronianus'‍ uit 1528 hekelde hij nadrukkelijk de Longeuil. Gedurende een eeuw stond Longolius symbool voor te ver doorgedreven stilistische zuiverheid.

Bibliografie[bewerken]

  • Oratio de laudibus C. Plinii.
  • Commentarius in libros XI Plinii, Parijs, fol.
  • Historia Herbarum.
  • Oratio de Ludovici Francorum regis et gentis laudibus, Parijs (1510).
  • Comparatio juris civilis cum re militari.
  • Commentarii ad jus civile.
  • Perduellionis rei defensiones duae. Venetiis in aedibus Aldi et Andreae soceri, 8º. (1518).
  • Epistolarum libri IV, Bazel (1540, 1570), Lyon (1563). 16º.
  • Elegiae et Epigrammata. Epp. et vita (1558).
  • Excerpta ex C. Longolii Luciano cum mss. collato (bewaard in de universitaire bibliotheek Leiden).

Biografieën[bewerken]

  • (en) Contemporaries of Erasmus: A Biographical Register of the Renaissance and Reformation, 3 vols. Toronto (1985-87). (Met beknopte introductie tot Longolius)
  • (en) Tunberg, Terence O.. Ciceronian Latin: Longolius and Others. Humanistica Lovanensia 46 (1997). (Over zijn ciceronianisme)
  • (en) Levi A. H. T. (ed.). Introduction. The Collected Works of Erasmus: Literary and Educational Writings, vol. 28. Toronto (1986). (Clash met Erasmus en de naweeën)
  • (la) Fichard, Johann [Fichardus, Ioannes]; red. Adam, Melchior. Christophorus Longolius – Vita Longolii (eBook). Vitæ Germanorum philosophorum: qui seculo superiori, et quod excurrit, philosophicis ac humanioribs Literis clari floruerunt p. 45–57. Frankfurt (1615). Nagezien 2014-07-10.Ibidem (Html)
Zie ook: Bronnen

Externe links[bewerken]

Zie ook: Bronnen

Bronnen[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Mechelen Mapt vermoedt dat van der Aa (cf. Bronnen) zich vergiste: De familie de Longueil lijkt niet overeen te stemmen met een familie van Langera[c]k, doch Gisbert (Gybertus) Longolius, geboren in 1507 te Utrecht als Gijsbert van Langerack, nam in Italië de naam 'Longolius' aan in navolging van de niet met hem verwante Christophe de Longueil.
  2. 2,0 2,1 Bronnen vermelden "1488", "1488 of 1489", of "1490" als geboortejaar, en Mechelen als geboorteplaats doch Erasmus zou vernomen hebben dat Longolius geboren is te Schoonhoven, waar diens moeder vandaan zou gekomen zijn, en wel spoedig te Mechelen arriveerde. Théophile Simar (cf. Bronnen) behandelt beide anomalieën uitvoerig in voetnoten p. 2-4 en meent dat de moeder veeleer uit het Mechelse kwam.
  3. Volgens Contemporaries of Erasmus (cf. Bronnen), met 1900 korte biografieën, zou de Longueil al in 1501 (dus hoogstens net 13 jaar oud) onder koning Lodewijk XII van Frankrijk aan een militaire campagne in Italië deelgenomen hebben. In diezelfde taal stelt de bron New College: "educated at Paris, before serving in the military, [and afterwards continuing his studies in law at Bologna and Poitiers]". Simar (cf. Bronnen) stelt in zijn biografie met ruim 200 bladzijden over de Longueil, "après huit ans d'étude à Paris".
  4. Centuriæ Latinæ I (cf. Bronnen) vermeldt 1505. Filips vloot werd echter geplaagd door weersomstandigheden: na al tot 10 januari 1506 uitgestelde afvaart uit de Nederlanden diende ze door storm uitgedund in Falmouth (Engeland) te schuilen en kwam pas op 26 april 1506 in Coruña (Spanje) aan. In Spanje had de Longeuil amper vijf maanden Filips gediend toen die na een week koorts op 25 september stierf.