Beiaard
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
Piet van den Broeck
voor Klokke Rombout
2011
Translation : Carillon in Mechelen
Inhoud |
Beschrijving
Een beiaard is een met een klavier bespeelbaar muziekinstrument, bestaande uit één of meerdere series klokken. Volgens de definitie van de "Beiaard Wereld Federatie" (World Carillon Federation) dient een instrument uit minimaal 23 klokken te bestaan om "Carillon" genoemd te mogen worden.
Het instrument is in de Lage Landen in de 16e eeuw ontstaan, toen de rijkere steden hun kerktorens niet alleen voor het oog verfraaiden, maar ook een nieuw geluid toevoegden aan de torenklokken. Later kregen ook niet-kerkelijke gebouwen een beiaard, zoals bijvoorbeeld op belforten.
In 1980 sloot de Leuvense firma Sergeys, de laatste klokkengieterij in Vlaanderen, haar deuren. Hiermee kwam een einde aan een traditie van 500 jaar beiaardbouw in Vlaanderen. In Nederland vindt men nog twee klokkengieterijen : Koninklijke Eijsbouts in Asten en de Petit & Fritsen in Aarle-Rixtel.
Mechelen Beiaardstad
De Koninklijke Beiaardschool van Mechelen geniet faam tot ver buiten de landsgrenzen, waar men de professionele opleiding tot beiaardier kan volgen.
Daarenboven is Mechelen ook royaal voorzien van beiaarden : er zijn in Mechelen vijf exemplaren te vinden. In de Sint-Romboutstoren is er de oude beiaard, die niet meer in gebruik is omdat de stemming van de klokken te zeer verlopen is, en de nieuwe beiaard uit de jaren '80 van de 20ste eeuw, gemaakt door Eijsbouts (een instrument van internationale allure). Dan heb je nog de charmante Petit & Fritsen-beiaard van Onze-Lieve-Vrouw-over-de Dijle kerk, en de kleine studiebeiaard (klokken van Michiels) van de Koninklijke Beiaardschool. Er is ook nog een rijdende beiaard, die jaarlijks te zien is in de Hanswijkprocessie.
Iemand die een beiaard bespeelt, wordt een beiaardier genoemd.
Luidklokken in de Sint-Romboutskathedraal
| Naam | Gewicht | Toon |
| Salvator | 8.129 kg | Fa kruis |
| Karel | 6.000 kg | Sol kruis |
| Rumoldus | 4.235 kg | Si mol |
| Sint-Jan Berchmans | 3.000 kg | Do1 |
| Magdalena | 2.145 kg | Do kruis 1 |
| Libertus | 1.850 kg | Re1 |
Deze luidklokken hangen aan een rechte luidas. Bij de rechte luidas bevindt het draaipunt zich boven de klok.
Hierdoor maakt de klok, bij het luiden, een sterke zijdelings beweging en botst de klepel tegen de bovenste rand van de klok aan (vliegende klepel).
Deze manier van luiden ontlokt aan de klok een rijke klank met sterke boventonen en het luidtempo ligt vrij hoog.
Beiaardlied
Julius De Geyter - Peter Benoît
Dan mocht de beiaard spelen
Van al uw torentransen,
Dan mocht de grijsheid kwelen,
Dan mocht de jonkheid dansen. (bis)
Dan schiept gij opgetogen
Tot Prinsen, Vlaamse steden !
Die onder zegebogen
Op zegewagens reden. (bis)
Dan liet gij uw rondelen
En kanten gevels glanzen.
Dan hield gij landjuwelen.
Dan vlocht gij lauwerkransen. (bis)
Dan spreiddet gij voor d'ogen
Uw Vrijheid, Kunst en Zeden.
Op allen mocht gij bogen.
Om allen werd g' aanbeden. (bis)
Externe links
- Foto's
- Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen
- Klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts
- Klokkenkamer St-Rombout
- Beiaard in Mechelen
- Vragen over de Beiaard
- Trommel van Sint-Romboutskathedraal
- Sint-Romboutstoren - Nieuwe bespeling van de historische beiaard
Galerij
 1947 |
 met beiaardmuziek |
 door Alfred Ost |
 Kinderspeeldag 2009 Botermarkt |
Filmlink
|
Piet van den Broek |
"Carillon Makers" - Henri Storck |
Beiaardwedstrijd |
