Begijnen
Uit Mechelen Mapt, het vrije naslagwerk over Mechelen
 Beguines in Mechelen
|
In Mechelen hebben er Begijnen gewoond. Dit gegeven vinden we terug in het feit dat Mechelen 2 begijnhoven heeft : Het Klein en het Groot Begijnhof. Eveneens vinden we in de binnenstad de Begijnenstraat en buiten de Ring van Mechelen bevindt zich de Begijnenweide. Wie waren die begijnen en wat was hun statuut ?
Geschiedenis
Begijnen hadden een dubbel statuut : het waren geen geestelijken maar ze leefden wel als een religieuze orde.
De beweging ontstond in de Middeleeuwen, een periode waarin vrouwen niet alleen mochten wonen. In de dertiende eeuw was er door allerlei factoren een overschot aan vrouwen. Er waren veel weduwen, oa door de Kruistochten.
Vrouwen mochten niet hertrouwen en ook jonge vrouwen vonden moeilijk een echtgenoot (ook bij adele dames die niet onder hun stand konden of wilden trouwen). De mogelijkheden waren : bij hun familie blijven wonen of in het klooster gaan. Doch wanneer de familie wegviel bestond voor vele vrouwen de enige optie : alleen wonen. Veel van deze vrouwen gingen in elkaars buurt wonen om elkaar te steunen (vaak buiten de stadsmuren).
Om te bewijzen dat zij goede vrouwen waren (ook hoeren woonden alleen) gedroegen de begijnen zich als een religieuze orde, ondanks het misprijzen van de Kerk. De kerk verorderde dat rond deze huizen een muur moest gezet worden met een poort (die 's avonds werd gesloten). Voor de vrouwen diende dit als een soort bescherming, maar de Kerk dwong de begijnen echter wel in een keurslijf en hield tegelijkertijd een oogje in het zeil.
Begijnen droegen in het begin van de beweging geen habijt, maar om de mensen te laten weten dat dit brave en kuise dames waren werd een uniforme kleding gedragen die later zou ingeruild worden voor het habijt. Ook werd er geleefd volgens regels en geloften. Het waren vooral gegoede dames die begijn werden.
In de latere eeuwen werden gegoede dames gedwongen door hun familie om in te treden in de beweging van de begijnen in plaats van in een klooster te gaan, omdat daar hun bezittingen werden afgenomen (Begijnen kenden geen gelofte van armoede).
Op een bepaald moment in de geschiedenis werd de begijnbeweging verboden door de Paus, omdat de beweging te onafhankelijk werd (Begijnen werden beschuldigd van een liederlijk leven en hadden vragen bij de Bijbel). Daardoor zijn de begijnenbewegingen in Duitsland verdwenen. In Vlaanderen bleven ze bestaan dankzij de bescherming van de Graven van Vlaanderen en de Hertogen van Brabant.
Beggaarden
De Beggaarden waren de mannelijke equivalenten van de Begijnen. Dat ook zij in Mechelen aanwezig waren is terug te vinden in het feit dat er in Mechelen een Beggaardenstraat is.
Trivia
Verhalen met Begijntjes zijn ook terug te vinden in de verhalen van Jommeke, getekend door Jef Nys.
Externe Links
Galerij
 door Jef Nys |
 Houtgravure Hildibrand Uit "La Belgique par Camille Lemonnier " Parijs - 1988 |
 in Mechelen |
 Sint-Begga |
